@๔ ฉ.ม. ยาเปนฺติ ๕-๕ สี.,ม. อิสฺสรานํ อิสฺสริยํ นาม, อธิปตีนญฺจ อาธิปจฺจํ นาม ปฏิชานาติ. อสาธารณมญฺเญสนฺติ สุตฺตํ ปรสมยโต อาหริตฺวา ทสฺสิตํ. สพฺเพ สตฺตา ปฐวึ ปริภุญฺชนฺตีติ ปเญฺห ปฐวึ อนิสฺสิเต สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ, นิสฺสิเต สนฺธาย ปฏิชานาติ. ปฐวึ อปริภุญฺชิตฺวา ปรินิพฺพายนฺตีติ ปเญฺห อารุปฺเป ปรินิพฺพายนฺตานํ วเสน ปฏิชานาติ. กมฺมวิปากํ อเขเปตฺวาติ อิทํ ปรสมยวเสน วุตฺตํ. กมฺมวิปากญฺหิ เขเปตฺวาว ปรินิพฺพายนฺตีติ เตสํ ลทฺธิ. สกสมเย ปน กโตกาสสฺส กมฺมสฺส อุปฺปนฺนวิปากํ อเขเปตฺวา ปรินิพฺพานํ นตฺถิ. เตสญฺจ ลทฺธิยา ปฐวี สาธารณวิปากตฺตา อุปฺปนฺนวิปาโกเยว โหติ, ตํ วิปากภาเวน ฐิตํ อเขเปตฺวา ปรินิพฺพานํ น ยุชฺชตีติ โจเทตุํ วฏฺฏติ. อิตโร ลทฺธิวเสน ปฏิกฺขิปติ. จกฺกวตฺติสตฺตสฺส กมฺมวิปากนฺติ ปเญฺห อสาธารณผสฺสาทึ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ, สาธารณํ สนฺธาย ปฏิชานาติ. ปฐวีสมุทฺทจนฺทสุริยาทโย หิ สพฺเพสํ สาธารณกมฺมวิปาโกติ เตสํ ลทฺธิ.

[๔๙๔] อิสฺสริยสํวตฺตนิยนฺติ เอตฺถ อิสฺสริยํ นาม พหุธนตา, อาธิปจฺจํ นาม เสสชเน อตฺตโน วเส วตฺเตตฺวา เตหิ ครุกาตพฺพฏฺเฐน อธิปติภาโว. ตตฺถ กมฺมํ ปฏิลาภวเสน ตํสํวตฺตนิกํ นาม โหติ, น ชนกวเสน, ตสฺมา กมฺมวิปากภาเว ๑- อสาธกเมตนฺติ.

ปฐวีกมฺมวิปาโกติกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๒๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปฐวีกัมมวิปาโกติกถา”