๘. วิตกฺกวิปฺผารสทฺทกถาวณฺณนา

[๕๖๓] อิทานิ วิตกฺกวิปฺผารสทฺทกถา นาม โหติ. ตตฺถ ยสฺมา "วิตกฺกวิจารา วจีสงฺขารา"ติ วุตฺตา, ตสฺมา สพฺพโส วิตกฺกยโต วิจารยโต อนฺตมโส มโนธาตุปวตฺติกาเลปิ วิตกฺกวิปฺผาโร สทฺโทเยวาติ เยสํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ ปุพฺพเสลิยานํ, เต สนฺธาย สพฺพโสติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. อถ นํ ยทิ วิตกฺกวิปฺผารมตฺตํ สทฺโท, ผสฺสาทิวิปฺผาโรปิ สทฺโท ภเวยฺยาติ โจเทตุํ สพฺพโส ผุสยโตติอาทิมาห. อิตโร ตาทิสํ สุตฺตเลสํ อปสฺสนฺโต ปฏิกฺขิปติ. วิตกฺกวิปฺผาโร สทฺโท โสตวิญฺเญยฺโยติ วิตกฺกสฺส วิปฺผารมตฺตเมว สทฺโทติ กตฺวา ปุจฺฉติ, น วิตกฺกวิปฺผารสมุฏฺฐิตํ สุตฺตปฺปมตฺตานํ สทฺทํ, อิตโร ปฏิกฺขิปติ. นนุ วิตกฺกวิปฺผารสทฺโท น โสตวิญฺเญยฺโยติ อิทํ ตสฺเสว สทฺธิยา ทสฺเสติ. โส หิ วิตกฺกวิปฺผารมตฺตเมว สทฺทํ วทติ, โส น โสตวิญฺเญยฺโยติ. อิตโร ปน "วิตกฺกวิปฺผารสทฺทํ สุตฺวา อาทิสตี"ติ ๑- วจนโต โสตวิญฺเญยฺโยวาติ วทติ.

วิตกฺกวิปฺผารสทฺทกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.