[๒๗๒] สุตฺตานุโยเค กุหึ ผลุปฺปตฺตีติ ตสฺส อนาคามิโน อรหตฺตผลุปฺปตฺติ กุหินฺติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺเถวาติ สุทฺธาวาเสสูติ อตฺโถ.

หนฺท หีติ การณตฺเถ นิปาโต. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- ยสฺมา อนาคามิปุคฺคโล อิธ โลเก ภาวิเตน มคฺเคน ตตฺถ สุทฺธาวาเสสุ ผลํ สจฺฉิกโรติ, น ตตฺถ อญฺญํ มคฺคํ ภาเวติ, ตสฺมา นตฺถิ เทเวสุ พฺรหฺมจริยวาโสติ.

๒. สํสนฺทนพฺรหฺมจริยวณฺณนา

[๒๗๓] อิทานิ ยทิ อญฺญตฺถ ภาวิเตน มคฺเคน อญฺญตฺถ ผลสจฺฉิกิริยา โหติ, ตสฺมา ๑- โสตาปนฺนาทีนมฺปิ สิยาติ เอตมตฺถํ ทสฺเสตุํ ปุน อนาคามีติอาทีนํ สํสนฺทนปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ อนาคามิสฺส ผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิญฺญา, เสสานํ ผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิกฺเขโป ปรวาทิสฺส. อิธ ภาวิตมคฺโค หิ อนาคามี อิธวิหายนิฏฺโฐ นาม โหติ. โส อิธ อนาคามิมคฺคํ ภาเวตฺวา "โอปปาติโก ตตฺถ ปรินิพฺพายี"ติ วจนโต "ปุน มคฺคภาวนํ วินา อุปปตฺติวเสเนว อรหตฺตผลํ สจฺฉิกโรตี"ติ ตสฺส ลทฺธิ. โสตาปนฺนสกทาคามิโน ปน ตตฺถ มคฺคํ ภาเวตฺวา ตตฺรุปปตฺติกา นาม โหนฺตีติ เตสํ อิธาคมนญฺเญว นตฺถิ. อิติ โส อนาคามิสฺส ผลสจฺฉิกิริยํ ปุฏฺโฐ ปฏิชานาติ, อิตเรสํ ปฏิกฺขิปติ.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “พรหมจริยกถา”