วจีเภทกถา
5. Vacībhedakathāvaṇṇanā
[326] Idāni vacībhedakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ "sotāpattimaggakkhaṇe paṭhamajjhānaṃ samāpannassa dukkhanti vācā bhijjatī"ti laddhi seyyathāpi etarahi pubbaseliyādīnaṃ, te sandhāya samāpannassa atthi vacībhedoti pucchā sakavādissa, laddhiyaṃ ṭhatvā paṭiññā paravādissa. Puna sabbatthāti tayo bhave sandhāya puṭṭho arūpaṃ sandhāya paṭikkhipati. Sabbadāti kālavasena puṭṭho paṭhamamaggakkhaṇe paṭhamajjhānikasamāpattito aññaṃ sabbaṃ samāpattikālaṃ sandhāya paṭikkhipati. Sabbesaṃ samāpannānanti puṭṭho lokiyasamāpattiyo samāpanne sandhāya paṭikkhipati. Sabbasamāpattīsūti puṭṭho dutiyajjhānikaṃ lokuttaraṃ sabbañca lokiyasamāpattiṃ sandhāya paṭikkhipati.
Kāyabhedoti abhikkamādivasena pavattā kāyaviññatti. Idaṃ "yāni cittāni vacīviññattiṃ samuṭṭhāpenti, tāneva kāyaviññattiṃ, evaṃ sante kasmā kāyabhedopi na hotī"ti codanatthaṃ pucchati, itaro laddhivasena paṭikkhipati ceva paṭijānāti ca. Idāni yadi so maggakkhaṇe "dukkhan"ti vācaṃ bhāsati, "samudayo"tiādikampi bhāseyya. Yadi vā taṃ na bhāsati, itarampi na bhāseyyāti codanatthaṃ dukkhanti jānantotiādayo pañhā vuttā, itaro pana attano laddhivaseneva paṭijānāti
Lokuttaraṃ paṭhamajjhānaṃ samāpanno dukkhaṃ dukkhanti vipassatīti hissa laddhi.