9. Yathākammūpagatañāṇakathāvaṇṇanā

[377] Idāni yathākammūpagatañāṇakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ "iti dibbena cakkhunā visuddhena .pe. Yathākammūpage satte pajānātī"ti suttaṃ ayoniso gahetvā yathākammūpagañāṇameva dibbacakkhunti laddhi, te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Puna yathākammūpagatañca manasi karotīti puṭṭho ekacittassa ārammaṇadvayābhāvā paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho nānācittavasena paṭijānāti. Puna lesokāsaṃ adatvā dvinnaṃ phassānanti puṭṭho paṭikkhipati. Iti yathā iminā yathākammūpagatapadena, evameva ime vata bhonto sattātiādipadehipi saddhiṃ yojanāsu attho veditabbo.

[378] Āyasmā sāriputto yathākammūpagataṃ ñāṇaṃ jānātīti idaṃ sakavādī yasmā thero appicchatāya abhiññāñāṇāni na valañjetīti ekacce na jānanti, tāni panassa neva atthīti maññanti, tasmā taṃ "dibbacakkhuno alābhī thero"ti maññamānaṃ pucchati. Teneva kāraṇena "atthāyasmato sāriputtassa dibbacakkhū"ti parato puṭṭho paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho yaṅkiñci sāvakena pattabbaṃ, sabbantaṃ therena anuppattanti paṭijānāti. Idānissa vikkhepaṃ karonto sakavādī nanu āyasmā

Imañhi gāthaṃ thero valañjanapaṇidhiyāeva abhāvena āha, na abhiññāñāṇānaṃ abhāvena. Paravādī pana abhāvenevāti atthaṃ sallakkheti. Tasmā tassa laddhiyā therassa yathākammūpagatañāṇameva atthi, no dibbacakkhu. Tena vuttaṃ "tena hi na vattabbaṃ yathākammūpagatañāṇaṃ dibbacakkhū"ti.