5. Nirodhasamāpattikathāvaṇṇanā

[457-459] Idāni nirodhasamāpattikathā nāma hoti. Tattha nirodhasamāpattīti catunnaṃ khandhānaṃ appavatti. Yasmā pana sā kariyamānā kariyati, samāpajjiyamānā samāpajjiyati, tasmā niruddhāti vuccati. Saṅkhatāsaṅkhatalakkhaṇānaṃ pana abhāvena na vattabbā "saṅkhatāti vā asaṅkhatā"ti vā. Tattha yesaṃ "yasmā saṅkhatā na hoti, tasmā asaṅkhatā"ti laddhi seyyathāpi andhakānañceva uttarāpathakānañca, te sandhāya nirodhasamāpattīti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Uppādentītiādi samāpajjanapaṭilābhavaseneva vuttaṃ. Yathā pana rūpādayo saṅkhatadhamme uppādenti. Na tathā taṃ keci uppādenti nāma. Nirodhā vodānaṃ vuṭṭhānanti phalasamāpatti veditabbā. Asaṅkhatā pana taṃ natthiyeva,

Tena hīti yasmā saṅkhatā na hoti, tasmā asaṅkhatāti laddhi. Idampana asaṅkhatabhāve kāraṇaṃ na hotīti vuttampi avuttasadisamevāti.

Nirodhasamāpattikathāvaṇṇanā niṭṭhitā.