Paravādī āmantāti paṭijānāti. Paṭijānanañhi katthaci "āma bhante"ti āgacchati, katthaci "āmo"ti paṭijānanaṃ āgacchati, idha pana "āmantā"ti āgataṃ. Tatrāyaṃ adhippāyo:- so hi yantaṃ parato vuttaṃ bhagavatā "atthi puggalo attahitāya paṭipanno"ti suttaṃ āgataṃ, taṃ gahetvā yasmā pana bhagavā saccavādī na visaṃvādanapurekkhāro vācaṃ bhāsati, nāpi anussavādivasena dhammaṃ deseti, sadevakaṃ pana lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti, tasmā yo tena bhagavatā vutto "atthi puggalo attahitāya paṭipanno"ti, so sacchikaṭṭhaparamattheneva atthīti laddhiṃ gahetvā "āmantā"ti paṭijānāti.

Athassa tādisassa lesavacanassa chalavādassa okāsaṃ adadamāno sakavādī yo sacchikaṭṭhotiādimāha. Tatrāyamādhippāyo:- yvāyaṃ parato "sappaccayo appaccayo, saṅkhato asaṅkhato, sassato asassato, sanimitto animitto"ti evaṃ paridīpito rūpādisattapaññāsavidho dhammappabhedo āgato, na sammatisaccavasenāpi anussavādivasena gahetabbo, attano pana bhūtatāyaeva sacchikaṭṭho attapaccakkhatāya ca paramattho, taṃ sandhāyāha "yo sacchikaṭṭho paramattho, tato so puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamatthenā"ti.

Tatoti karaṇavacanametaṃ, tasmā tena sacchikaṭṭhaparamatthena so puggalo upalabbhatīti ayamettha attho. Idaṃ vuttaṃ hoti:- ruppanādibhedena vā sappaccayādibhedena vā ākārena yo sacchikaṭṭho paramattho upalabbhati, kinte so puggalopi tenākārena upalabbhatīti. Na hevaṃ vattabbeti avajānanā

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิคหะ ที่ ๑”