8. Samādhikathāvaṇṇanā

[625-626] Idāni samādhikathā nāma hoti. Tattha yesaṃ ekacittakkhaṇe uppannāpi ekaggatā samādhānaṭṭhena samādhīti aggahetvā "satta rattindivāni ekantasukhaṃ paṭisaṃvedī viharitun"tiādivacanaṃ nissāya "cittasantati samādhī"ti laddhi seyyathāpi sabbatthikavādānañceva uttarāpathakānañca, te sandhāya cittasantatīti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ "yadi cittasantati samādhi, cittasantati nāma atītāpi atthi, anāgatāpi atthi. Na hi ekaṃ paccuppannacittameva cittasantati nāma hoti, kinte sabbāpi sā samādhī"ti codetuṃ atītātiādimāha, itaro tathā anicchanto paṭikkhipati.

Nanu atītaṃ niruddhantiādi "cittasantatiyaṃ paccuppannameva cittaṃ kiccakaraṃ, atītānāgataṃ niruddhattā anuppannattā ca natthi, kathaṃ taṃ samādhi nāma hotī"ti dassetuṃ vuttaṃ. Ekacittakkhaṇikoti pucchā paravādissa. Tato yā sakasamaye "samādhiṃ bhikkhave bhāvethā"tiādīsu paccuppannakusalacittasampayuttā ekaggatā samādhīti vuttā, taṃ sandhāya paṭiññā sakavādissa. Cakkhuviññāṇasamaṅgītiādi "ekacittakkhaṇiko"ti vacanamattaṃ gahetvā chalena vuttaṃ, teneva sakavādinā

Nanu vuttaṃ bhagavatāti suttaṃ purimapacchimavasena vattamānassa samādhissa abbokiṇṇataṃ sādheti, na santatiyā samādhibhāvaṃ, tasmā asādhakanti.