[283-284] Idāni atītaṃ atthīti kālasaṃsandanaṃ hoti. Tattha atītaṃ atthīti- ādikaṃ suddhikasaṃsandanaṃ. Atītaṃ rūpaṃ atthītiādikaṃ khandhādivasena kālasaṃsandanaṃ.

[285] Paccuppannaṃ rūpaṃ appiyaṃ karitvāti atītānāgataṃ pahāya paccuppanna- rūpameva appiyaṃ avibhajitabbaṃ karitvā. Rūpabhāvaṃ jahatīti pañhe niruddhassāpi rūpassa rūpakkhandhasaṅgahitattā paṭikkhipati. Rūpabhāvaṃ na jahatīti paṭilomapañhepi rūpakkhandhena saṅgahitattāva paṭijānāti. Odātaṃ vatthaṃ appiyaṃ karitvāti ettha kiñcāpi na sabbaṃ vatthaṃ odātaṃ, iminā pana vatthanti avatvā "odātaṃ vatthaṃ appiyaṃ karitvā"ti vutte sakavādinā ekatthatā anuññātā. Odātabhāvaṃ jahatīti pañhe vaṇṇavigamaṃ sandhāya paṭiññā sakavādissa, vatthabhāvaṃ jahatīti ettha pana paññattiyā avigatattā paṭikkhepo tasseva. Paṭilomepi eseva nayo.

[286] Atītaṃ atītabhāvaṃ na jahatīti puṭṭho pana "yadi jaheyya, anāgataṃ vā paccuppannaṃ vā siyā"ti maññamāno paṭijānāti. Anāgataṃ anāgatabhāvaṃ na jahatīti puṭṭho pana "yadi jaheyya, anāgatameva, puccuppannabhāvaṃ na pāpuṇeyyā"ti maññamāno paṭikkhipati. Paccuppannapañhepi atītabhāvaṃ anāpajjanadoso siyāti paṭikkhipati. Anulomapañhesupi imināva nayena attho veditabbo.