สองบทว่า นเวว นามมูลานิ = ๙ เท่านั้น ชื่อว่านามมูล ได้แก่ มูล ๙ อย่างด้วยอำนาจของกุศล อกุศลและอัพยากตมูลนามที่เป็นอเหตุกะ ไม่มีมูลอันเดียวกันกับนามมูล เพราะฉะนั้น นามนั้นจึงชื่อว่าไม่มีเหตุนามแม้ทั้งหมด คือจิตตุปปาท ๑๘ โมหะที่สัมปยุตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ และนิพพาน ไม่มีมูลเป็นอันเดียวกันกับนามมูล ก็อเหตุกนามนั้น ย่อมไม่เกิดพร้อมกับนามมูล. อธิบายว่า สเหตุกนามย่อมเกิดขึ้นพร้อมกันกับนามมูล แม้ในบททั้งหลายว่า สเหตุกํ นามํ นามมูเลน.

คำที่เหลือในที่ทั้งปวงมีเนื้อความง่ายเท่านั้น ด้วยประการฉะนี้.

แม้ในวาระทั้งหลายมีเหตุวาระเป็นต้น พึงทราบเนื้อความโดยอุบายนี้ คาถาว่า มูลํ เหตุ นิทานํ จ ดังนี้เป็นต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วด้วยอำนาจแห่งอุทานของวาระทั้ง ๑๐ ตามที่ข้าพเจ้าชี้แจงมาแล้ว ดังนี้แล. อรรถกถามูลยมกะ จบ.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๑๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมนิทเทส”