ปาลิ ปน อุปฺปาทวาเร นิโรธวาเร จ ตีสุ อสมฺมิสฺสกกาลเภเทสุ ตสฺมึ ตสฺมึ วาเร เอกเมว ๒- ยมกํ วิสฺสชฺเชตฺวา สงฺขิตฺตา. ตีสุ มิสฺสกกาลเภเทสุ "ยสฺส เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ ตสฺส สญฺญากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชิตฺถา"ติอาทินา นเยน เวทนากฺขนฺธาทิมูลเกสุปิ เอกํ ยมกํ วิสฺสชฺชิตํ. อุปฺปาทนิโรธวาเร ปน ฉสุปิ กาลเภเทสุ ตมฺปิ วิสฺสชฺชิตเมว. เสสานิ เตน สมานวิสฺสชฺชนตฺตา สงฺขิตฺตานีติ อิทํ สกเลปิ ปวตฺติมหาวาเร ปาลิววตฺถานํ.

อตฺถวินิจฺฉยตฺถํ ปนสฺส อิทํ ลกฺขณํ เวทิตพฺพํ:- อิมสฺมิญฺหิ ปวตฺติ- มหาวาเร จตุนฺนํ ปญฺหานํ ปญฺจ วิสฺสชฺชนานิ สตฺตวีสติยา ฐาเนสุ ปกฺขิปิตฺวา อตฺถวินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. ตตฺถ ปุเรปโญฺห ปจฺฉาปโญฺห ปริปุณฺณปโญฺห โมฆปโญฺหติ อิเม จตฺตาโร ปญฺหา นาม. เอเกกสฺมิญฺหิ ยมเก เทฺว เทฺว ปุจฺฉา, เอเกกปุจฺฉายปิ เทฺว เทฺว ปทานิ. ตตฺถ ยาย ปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน เอเกเนว ปเทน คหิตกฺขนฺธสฺส อุปฺปาโท วา นิโรโธ วา ลพฺภติ, อยํ ปุเรปโญฺห นาม. ยาย ปน ปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน ทฺวีหิปิ ปเทหิ คหิตกฺขนฺธานํ อุปฺปาโท วา นิโรโธ วา ลพฺภติ, อยํ ปจฺฉาปโญฺห นาม. ยาย ปน ปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน เอเกนาปิ ปเทน คหิตกฺขนฺธสฺส ทฺวีหิปิ ปเทหิ คหิตกฺขนฺธานํ อุปฺปาโท วา นิโรโธ วา ลพฺภติ, อยํ ปริปุณฺณปโญฺห นาม. ยาย ปน ปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน ปฏิกฺเขโป วา ปฏิเสโธ วา ลพฺภติ, อยํ โมฆปโญฺห นาม. ยสฺมา ปเนส อทสฺสิยมาโน น สกฺกา ชานิตุํ, ตสฺมา นํ ทสฺสยิสฺสาม.

"ยตฺถ รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชติ ตตฺถ เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชตี"ติ ปุจฺฉาย ตาว อุปฺปชฺชตีติ อิมสฺมึ วิสฺสชฺชเน เอเกเนว ปเทน คหิตสฺส เวทนากฺขนฺธสฺส