"ยสฺส รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตี"ติ อิมาย ปน ปฐมปุจฺฉาย "อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานนฺ"ติอาทิเก อิมสฺมึ วิสฺสชฺชเน "อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตี"ติ อิมสฺมึ โกฏฺฐาเส เอเกเนว ปเทน คหิตสฺส รูปกฺขนฺธสฺสาปิ อุปฺปาโท ลพฺภติ, "ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ รูปกฺขนฺโธ จ อุปฺปชฺชติ เวทนากฺขนฺโธ จ อุปฺปชฺชตี"ติ อิมสฺมึ โกฏฺฐาเส ทฺวีหิปิ ปเทหิ สงฺคหิตานํ รูปเวทนากฺขนฺธานมฺปิ อุปฺปาโท ลพฺภติ, อิติ อยญฺเจว อญฺโญ จ เอวรูโป ปโญฺห ปริปุณฺณปโญฺหติ เวทิตพฺโพ. ปุเรปจฺฉาปโญฺหติปิ เอตสฺเสว นามํ. เอตสฺส หิ วิสฺสชฺชเน ปุริมโกฏฺฐาเส เอเกน ปเทน สงฺคหิตสฺส รูปกฺขนฺธสฺเสว อุปฺปาโท ทสฺสิโต. ทุติยโกฏฺฐาเส ทฺวีหิ ปเทหิ สงฺคหิตานํ รูปเวทนากฺขนฺธานํ. ๑- อิมินา นเยน จ ลกฺขเณน จ ๑- ยตฺถ เอเกน ปเทน สงฺคหิตสฺส ขนฺธสฺส อุปฺปาโท วา นิโรโธ วา ลพฺภติ, โส ปุเรปโญฺหติ วุตฺโต. ยตฺถ ทฺวีหิปิ ปเทหิ สงฺคหิตานํ ขนฺธานํ อุปฺปาโท วา นิโรโธ วา ลพฺภติ, โส ปจฺฉาปโญฺหติ วุตฺโต.

"ยสฺส รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ, ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถา"ติ อิมาย ปน ปุจฺฉาย "นตฺถี"ติ อิมสฺมึ วิสฺสชฺชเน ปฏิกฺเขโป ลพฺภติ. "ยสฺส รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นิรุชฺฌตี"ติ ปุจฺฉาย "โน"ติ อิมสฺมึ

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปปาทวาร”