อิทานิ อิเม จตฺตาโร ปญฺหา อิมานิ จ ปญฺจ วิสฺสชฺชนานิ เยสุ สตฺตวีสติยา ฐาเนสุ ปกฺขิปิตพฺพานิ, ตานิ เอวํ เวทิตพฺพานิ:- อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ ฐานํ, อสญฺญสตฺเต ตตฺถาติ เอกํ, อสญฺญสตฺตานนฺติ เอกํ, อสญฺญสตฺตา จวนฺตานนฺติ เอกํ, อรูปํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ, อรูเป ตตฺถาติ เอกํ, อรูปานนฺติ เอกํ, อรูปา จวนฺตานนฺติ เอกํ, อรูเป ปจฺฉิมภวิกานนฺติ เอกํ, อรูเป ปรินิพฺพายนฺตานนฺติ ๒- เอกํ, เย จ อรูปํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺตีติ เอกํ, ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ, ปญฺจโวกาเร ตตฺถาติ เอกํ, ปญฺจโวการา- นนฺติ เอกํ, ปญฺจโวการา จวนฺตานนฺติ เอกํ, ปญฺจโวกาเร ปจฺฉิมภวิกานนฺติ เอกํ, ปญฺจโวกาเร ปรินิพฺพายนฺตานนฺติ เอกํ, สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ, สุทฺธาวาเส ตตฺถาติ เอกํ, สุทฺธาวาสานนฺติ เอกํ, สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพายนฺตานนฺติ เอกํ, สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ, สพฺเพสํ จวนฺตานนฺติ เอกํ, สพฺพสาธารณวเสน ปจฺฉิมภวิกานนฺติ เอกํ, ปรินิพฺพายนฺตานนฺติ เอกํ, จตุโวการํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ เอกํ, จวนฺตานนฺติ เอกํ. เอวํ อิเมสํ จตุนฺนํ ปญฺหานํ อิมานิ ปญฺจ วิสฺสชฺชนานิ อิเมสุ สตฺตวีสติยา ฐาเนสุ ปกฺขิปิตฺวา อิมสฺมึ

ตตฺถายํ นโย:- ยสฺส รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตีติ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อุปฺปาทกฺขณสมงฺคิตาย รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ. ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตีติ เวทนากฺขนฺโธปิ ตสฺส ตสฺมึเยว ขเณ อุปฺปชฺชตีติ ปุจฺฉติ. อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ อจิตฺตกปฏิสนฺธิวเสน อสญฺญสตฺตภวํ อุปปชฺชนฺตานํ. เตสํ รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตีติ เตสํ เอกนฺเตน รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติเยว. ปวตฺเต ปน ตตฺถ อุปฺปนฺนานํ ๑- รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติปิ นิรุชฺฌติปิ, ตสฺมา อสญฺญสตฺตานนฺติ อวตฺวา "อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานนฺ"ติ วุตฺตํ. โน จ เตสํ เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตีติ อจิตฺตกตฺตา ปน เตสํ เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชเตว. อิทํ สตฺตวีสติยา ฐาเนสุ ปฐเม ฐาเน ปริปุณฺณปญฺหสฺส ปุริมโกฏฺฐาเส สรูปทสฺสเนน วิสฺสชฺชนํ. ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ รูปารูปมิสฺสก- ปฏิสนฺธิวเสน ปญฺจโวการภวํ อุปปชฺชนฺตานํ. เตสํ รูปกฺขนฺโธ จ อุปฺปชฺชติ เวทนากฺขนฺโธ จาติ เตสํ เอกนฺเตน รูปเวทนากฺขนฺธสงฺขาตา เทฺวปิ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติเยว, ปวตฺเต ปน ตตฺถ อุปฺปนฺนานํ เต ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติปิ นิรุชฺฌนฺติปิ, ตสฺมา ปญฺจโวการานนฺติ อวตฺวา "ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานนฺ"ติ วุตฺตํ. อิทํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานนฺติ ฐาเน ปริปุณฺณปญฺหสฺส ปจฺฉิมโกฏฺฐาเส สรูปทสฺสเนน วิสฺสชฺชนํ. อิมินา อุปาเยน สพฺพานิ วิสฺสชฺชนานิ เวทิตพฺพานิ.