เยสมฺปน สตฺตนฺนํ มหาวารานํ วเสน อนุสเย โยเชตฺวา ยมกเทสนา กตา, เตสํ อิมานิ นามานิ:- อนุสยวาโร สานุสยวาโร ปชหนวาโร ปริญฺญาวาโร ปหีนวาโร อุปฺปชฺชนวาโร ธาตุวาโรติ. เตสุ ปฐโม อนุสยวาโร, โส อนุโลม- ปฏิโลมนยวเสน ทุวิโธ โหติ.

ตตฺถ อนุโลมนเย "ยสฺส อนุเสติ, ยตฺถ อนุเสติ, ยสฺส ยตฺถานุเสตี"ติ ปุคฺคโลกาสตทุภยวเสน ตโย อนฺตรวารา โหนฺติ. เตสุ ปฐเม ปุคฺคลวาเร "ยสฺส กามราคานุสโย อนุเสติ ตสฺส ปฏิฆานุสโย อนุเสติ, ยสฺส วา ปน ปฏิฆานุสโย อนุเสติ ตสฺส กามราคานุสโย อนุเสติ. ยสฺส กามราคานุสโย อนุเสติ ตสฺส มานานุสโย ทิฏฺฐานุสโย วิจิกิจฺฉานุสโย ภวราคานุสโย อวิชฺชานุสโย อนุเสติ, ยสฺส วา ปน อวิชฺชานุสโย อนุเสติ ตสฺส กามราคานุสโย อนุเสตี"ติ

โย ปนายํ สพฺพตฺถ ปจฺฉิโม ๑- ธาตุวาโร นาม, โส ปุจฺฉาวาโร วิสฺสชฺชนวาโรติ ทฺวิธา ฐิโต. ตสฺส ปุจฺฉาวาเร กามธาตุยา จุตสฺส กามธาตุํ อุปปชฺชนฺตสฺสาติ วตฺวา "กามธาตุํ วา ปน อุปปชฺชนฺตสฺส กามธาตุยา จุตสฺสา"ติ น วุตฺตํ. กึการณา? อตฺถวิเสสาภาวโต. เทฺวปิ หิ เอตา ปุจฺฉา เอกตฺถาเยว, ตสฺมา เอเกกมฺหา ยมกา เอเกกเมว ปุจฺฉํ ปุจฺฉิตฺวา สพฺพปุจฺฉาวสาเน ปุจฺฉานุกฺกเมเนว "กามธาตุยา จุตสฺส กามธาตุํ อุปปชฺชนฺตสฺส กสฺสจิ สตฺต อนุสยา อนุเสนฺตี"ติอาทินา นเยน วิสฺสชฺชนํ กตํ.