[๕๗-๖๑] มูลมูลกนเย กุสลมูลมูลกาติ กุสลานํ มูลํ กุสลมูลํ, เหตุ- ปจฺจยฏฺเฐเนว กุสลมูลํ มูลํ เอเตสนฺติ กุสลมูลมูลกาติ. อยนฺตาว กุสลปทํ นิสฺสาย นยยมกปุจฺฉาทีสุ ๑- วิเสสตฺโถ.

[๖๒-๗๓] อกุสลปทาทีสุปิ เอเสว นโย. อยมฺปน วิเสโส, อเหตุกํ อกุสลนฺติ วิจิกิจฺฉาย เจว อุทฺธจฺเจน จ สมฺปยุตฺตํ โมหํ สนฺธาย วุตฺตํ.

[๗๔-๘๕] อเหตุกํ อพฺยากตนฺติ อฏฺฐารส จิตฺตุปฺปาทา รูปํ นิพฺพานญฺจ. อพฺยากตมูเลน น เอกมูลนฺติ อิธ ปน ฐเปตฺวา สเหตุกอพฺยากตสมุฏฺฐานรูปํ เสสํ ลพฺภติ. สเหตุกอพฺยากตสมุฏฺฐานรูปํ อพฺยากตมูเลน เอกมูลํ โหติ, ตํ อพฺโพหาริกํ กตฺวา เอกโต ลพฺภมานกวเสเนว เจตํ วิสฺสชฺชนํ กตํ.

[๘๖-๙๗] นามา ธมฺมาติ นามสงฺขาตา ธมฺมา, เต อตฺถโต จตฺตาโร อรูปิโน ขนฺธา นิพฺพานญฺจ. นเวว นามมูลานีติ กุสลากุสลาพฺยากตมูลวเสน นว มูลานิ. อเหตุกํ นามํ นามมูเลน น เอกมูลนฺติ อเหตุกํ สพฺพมฺปิ อฏฺฐารสจิตฺตุปฺปาทวิจิกิจฺฉุทฺธจฺจสมฺปยุตฺตโมหนิพฺพานสงฺขาตํ นามํ นามมูเลน น เอกมูลํ. น หิ ตํ เตน สทฺธึ อุปฺปชฺชติ. สเหตุกํ นามํ นามมูเลนาติ ปเทปิ สเหตุกํ นามํ นามมูเลนาติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมนิทเทส”