ขันธ์ ๕
2. Khandhayamaka
1. Paṇṇattiuddesavāravaṇṇanā
[1] Idāni mūlayamake desiteyeva kusalādidhamme khandhavasena saṅgaṇhitvā mūlayamakānantaraṃ desitassa khandhayamakassa vaṇṇanā hoti. Tattha pālivavatthānaṃ tāva evaṃ veditabbaṃ:- imasmiñhi khandhayamake tayo mahāvārā honti paṇṇattivāro pavattivāro pariññāvāroti. Tesu paṇṇattivāro khandhānaṃ nāmābhidhānasodhanavaseneva katattā paṇṇattivāroti vuccati. Pavattivāro tena sodhitanāmābhidhānānaṃ khandhānaṃ uppādanirodhavasena pavattiṃ sodhayamāno gato, tasmā pavattivāroti vuccati. Pariññāvāro iminānukkamena pavattānaṃ khandhānaṃ saṅkhepeneva tisso pariññā dīpayamāno gato, tasmā pariññāvāroti vuccati. Tattha paṇṇattivāro uddesaniddesavasena dvīhākārehi vavatthito. Itaresupi visuṃ uddesavāro natthi, ādito paṭṭhāya pucchāvissajjanavasena ekadhā vavatthito. Tattha pañcakkhandhāti padaṃ ādikaṃ katvā yāva na khandhā na saṅkhārāti padaṃ, tāva paṇṇattivārassa uddesavāro veditabbo. Pucchāvārotipi tasseva nāmaṃ. Tattha pañcakkhandhāti ayaṃ yamakavasena pucchitabbānaṃ khandhānaṃ uddeso. Rūpakkhandho .pe. Viññāṇakkhandhoti tesaññeva pabhedato nāmavavatthānaṃ.
[2-3] Idāni imesaṃ khandhānaṃ vasena padasodhanavāro padasodhanamūla- cakkavāro suddhakhandhavāro suddhakhandhamūlacakkavāroti cattāro nayavārā honti. Tattha rūpaṃ rūpakkhandho, rūpakkhandho rūpantiādinā nayena padameva sodhetvā kato padasodhanavāro nāma, so anulomapaṭilomavasena duvidho hoti. Tattha anulomavāre "rūpaṃ rūpakkhandho, rūpakkhandho rūpan"tiādīni pañca yamakāni,