[๖๓๑] รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด ย่อมดับไป ธัมมายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้นดับไปหรือ? รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ย่อมดับไป แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีรูป ที่กำลังจุติอยู่ นอกนี้ ย่อมดับไป และธัมมายตนะก็จักดับไป. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป รูปายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้นย่อมดับไป. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีรูป ที่กำลัง จุติอยู่ จักดับไป แต่รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นย่อมดับไปก็หาไม่ ธัมมายตนะของ สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีรูป ที่กำลังจุติอยู่จักดับไป และรูปายตนะก็ย่อมดับไป.

[๖๓๒] มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใดย่อมดับไป ธัมมายตนะของสัตว์นั้น ภูมิจักดับไปหรือ? มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ย่อมดับไป แต่ธัมมายตนะของ สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลัง จุติอยู่ นอกนี้ ย่อมดับไป และธัมมายตนะก็จักดับไป. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับ มนายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้นย่อมดับไป. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลัง จุติอยู่ จักดับไป แต่มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ย่อมดับไปก็หาไม่ ธัมมายตนะของ สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลังจุติอยู่ จักดับไปและมนายตนะก็ย่อมดับไป.

[๖๓๓] จักขายตนะของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป โสตายตนะของสัตว์นั้น จัก ไม่ดับไปหรือ? จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ไม่มีจักขุที่กำลังจุติอยู่ ย่อม ไม่ดับไป แต่โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ในอรูปภูมิ ย่อมไม่ดับไป และโสตายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดจักไม่ดับไป จักขายตนะของสัตว์นั้นย่อมไม่ดับไป. โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิและของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ จักไม่ดับไป แต่จักขายตนะของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ จักไม่ ดับไป และจักขายตนะก็ย่อมไม่ดับไป.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๑๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิโรธวาร