[๗๒๔] รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้นในภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใดจักดับไป รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจ โวการภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักดับไป แต่รูปายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๕ นอกนี้ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักดับไป และรูปายตนะก็จักเกิดขึ้น.

[๗๒๕] มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้นในภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่มนายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๔ มีขันธ์ ๕ นอกนี้ จักดับไป และมนายตนะ ก็จักเกิดขึ้น.

[๗๒๖] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตายตนะของสัตว์นั้น จักไม่ ดับไปหรือ? จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโว การภูมิ และแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะ ปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ และแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่ง เข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ และโสตายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใด จักไม่ดับไป จักขายตนะของสัตว์นั้น จักไม่ เกิดขึ้น. ถูกแล้ว.

[๗๒๗] จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานายตนะของสัตว์นั้น จักไม่ดับไป หรือ? จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ และแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานายตนะ ของสัตว์เหล่านั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพาน อยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ และฆานายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใด จักไม่ดับไป จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ จัก ไม่ดับไป แต่จักขายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่ง จะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และของ สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังจุติอยู่ จักไม่ดับไป และจักขายตนะ ก็จักไม่เกิดขึ้น.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๒๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทนิโรธวาร