[๗๕๙] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้น. มนายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึง กามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และ จักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

[๗๖๐] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้นใน ภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้น. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะ ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

[๗๖๑] ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้น. รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่จากกามาวจรภูมิ ซึ่งไม่มีฆานะ ที่ กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ จักดับไป แต่ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

[๗๖๒] ฆานายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะของสัตว์นั้นใน ภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ฆานายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้น. มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่จากกามาวจรภูมิ ซึ่งไม่มีฆานะ ที่ กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ จักดับไป แต่ฆานายตนะย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ ที่ กำลังเข้าถึงอยู่ จักดับไป และฆานายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๒๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทนิโรธวาร