[๗๗๔] มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้นจักไม่ดับไป หรือ? มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ และธัมมายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดจักไม่ดับไป มนายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ถูกแล้ว.

[๗๗๕] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ.

[๗๗๖] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด โสตายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ? จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไป ก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ และโสตายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น. ถูกแล้ว.

[๗๗๗] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฆานายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปหรือ? จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ ซึ่ง ไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งกำลัง จุติจากรูปาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ และฆานายตนะก็จักไม่ดับไป. หรือว่า ฆานายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น. ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ จักไม่ดับไป แต่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานายตนะของสัตว์เหล่านั้นใน ภูมินั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิ ซึ่งกำลังจุติจากรูปาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่ง เป็นอรูปสัตว์ จักไม่ดับไป และจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้น.

เล่มที่ ๓๘ ยมก ภาค ๑๒๒๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทนิโรธวาร