[๒๗๙] อายตนะ ๑๒ คือ จักขายตนะ โสตายตนะ ฆานายตนะ ชิวหายตนะ กายายตนะ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ มนายตนะ ธัมมายตนะ. อุทเทสวาร

[๒๘๐] จักขุคือจักขายตนะหรือ จักขายตนะคือจักขุหรือ. โสตะคือโสตายตนะหรือ โสตายตนะคือโสตะหรือ. ฆานะคือฆานายตนะหรือ ฆานายตนะคือฆานะหรือ. ชิวหาคือชิวหายตนะหรือ ชิวหายตนะคือชิวหาหรือ. กายคือกายายตนะหรือ กายายตนะคือกายหรือ รูปคือรูปายตนะหรือ รูปายตนะคือรูปหรือ. สัททะคือสัททายตนะหรือ สัททายตนะคือสัททะหรือ. คันธะคือคันธายตนะหรือ คันธายตนะคือคันธะหรือ. รสะคือรสายตนะหรือ รสายตนะคือรสะหรือ. โผฏฐัพพะคือโผฏฐัพพายตนะหรือ โผฏฐัพพายตนะคือโผฏฐัพพะหรือ. มโนคือมนายตนะหรือ มนายตนะคือมโนหรือ. ธัมมะคือธัมมายตนะหรือ ธัมมายตนะคือธัมมะหรือ.

[๒๘๑] ไม่ใช่จักขุไม่ใช่จักขายตนะหรือ ไม่ใช่จักขายตนะไม่ใช่จักขุหรือ. ไม่ใช่โสตะไม่ใช่โสตายตนะหรือ ไม่ใช่โสตายตนะไม่ใช่โสตะหรือ. ไม่ใช่ฆานะไม่ใช่ฆานายตนะหรือ ไม่ใช่ฆานายตนะไม่ใช่ฆานะหรือ. ไม่ใช่ชิวหาไม่ใช่ชิวหายตนะหรือ ไม่ใช่ชิวหายตนะไม่ใช่ชิวหาหรือ. ไม่ใช่กายไม่ใช่กายายตนะหรือ ไม่ใช่กายายตนะไม่ใช่กายหรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปาตนะหรือ ไม่ใช่รูปายตนะไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่สัททะไม่ใช่สัททายตนะหรือ ไม่ใช่สัททายตนะไม่ใช่สัททะหรือ. ไม่ใช่คันธะไม่ใช่คันธายตนะหรือ ไม่ใช่คันธายตนะไม่ใช่คันธะหรือ. ไม่ใช่รสะไม่ใช่รสายตนะหรือ ไม่ใช่รสายตนะไม่ใช่รสะหรือ. ไม่ใช่โผฏฐัพพะไม่ใช่โผฏฐัพพายตนะหรือ ไม่ใช่โผฏฐัพพายตนะ ไม่ใช่โผฏฐัพพะหรือ. ไม่ใช่มโนไม่ใช่มนายตนะหรือ ไม่ใช่มนายตนะไม่ใช่มโนหรือ. ไม่ใช่ธัมมะไม่ใช่ธัมมายตนะหรือ ไม่ใช่ธัมมายตนะไม่ใช่ธัมมะหรือ.