[๕๑๑] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถี ปราศจากปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถีประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา ไม่เป็นอิตถี ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ อิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา เป็นอิตถีที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๕๑๒] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจิต ไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อม เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๕๑๓] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่ ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้นซึ่งเป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๕๑๔] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปุริสะ เว้นโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัส สินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปุริสะไม่มีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีโสมนัส ไม่เป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีโสมนัสเป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๑๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “[๔๘๘] จักขุนทรีย์ เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ เป็นต้น