[๑๐๙] กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย แต่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศล ธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาท ขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิตอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย แต่ กุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรม ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะ แห่งอกุศลวิปปยุตจิตและกุศลวิปปยุตจิต และแก่อสัญญสัตว์

[๑๑๐] กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ และใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในอรูปภูมิในอุปปาทขณะแห่ง กุศลทั้งหลาย แต่กุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อม ไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

[๑๑๑] อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้น ในภูมินั้นหรือ? อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาท ขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรม ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่ง กุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล ทั้งหลาย แต่อกุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”