[๑๑๗๑] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อม เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ที่กำลังจะปรินิพพาน ใน กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัส เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่ หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใดมีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่

[๑๑๗๒] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ สัตว์ ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ใน กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และ ปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ