[๑๔๘] กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วและกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

[๑๔๙] กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และกุศลธรรมก็เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

[๑๕๐] อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วและอกุศลธรรมก็เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

[๑๕๑] กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”