วรรณนานิทเทสแห่งวิปปยุตตปัจจัย

ผู้ศึกษาพึงทราบวินิจฉัยในวิปปยุตตปัจจัยนิทเทสต่อไป.

คำนี้ว่า รูปธรรมเป็นวิปปยุตตปัจจัยแก่อรูปธรรม พึงทราบด้วยอำนาจหทัยวัตถุและจักขุนทรีย์เป็นต้นก่อนๆ.

จริงอยู่ รูปธรรม ๖ อย่างเหล่านี้เองเป็นวิปปยุตตปัจจัยแก่อรูปขันธ์. ถึงแม้ธรรมที่เป็นอารมณ์มีรูปายตนะเป็นต้น เป็นวิปปยุตกัน (กับจักขายตนะเป็นต้น) ก็จริง แต่ก็ไม่จัดเป็นวิปปยุตตปัจจัย.