ปัจจัยเหล่านั้นนั่นเอง ตรัสไว้ในฆฏนาที่ ๓ ด้วยอำนาจแห่งอธิบดี. บรรดาปัจจัยเหล่านั้นได้วาระ ๔ อย่างนี้ คือกุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ แต่อัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะและแก่อกุศล ด้วยอำนาจแห่งอารัมมณาธิปติปัจจัย.

บทว่า ตีณิ ๓ วาระ ในฆฏนาที่ ๔ คือกุศลเป็นต้นเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ. ก็ในนัยนี้ได้ทั้งรูปอินทรีย์และนามอินทรีย์.

ในฆฏนาที่ ๕ นามเท่านั้นเป็นปัจจัย.

ในฆฏนาที่ ๖ รูปคือวัตถุรูปเป็นปัจจัย.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๑,๑๖๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “วิปปยุตตปัจจัย กับปัจฉาชาตปัจจัยอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ”