แม้ในนัยที่มีวิปปยุตตปัจจัยเป็นมูล ฆฏนาที่มีมูล ๒ ชัดเจนแล้ว.

ก็ในนัยนี้มีฆฏนา ๑๓ ฆฏนา. บรรดาฆฏนาเหล่านั้น คำว่า ปญฺจ ๕ วาระในฆฏนาที่ ๑ คือกุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ ส่วนอัพยากตะเป็นปัจจัยแก่กุศล อกุศลและอัพยากตะทั้ง ๓.

ในนัยนี้มีวิปปยุตตปัจจัยเป็นต้นเหล่านั้น เกิดพร้อมกันก็มี เกิดภายหลังและเกิดก่อนก็มี.

ในฆฏนาที่ ๒ เฉพาะที่เป็นปุเรชาตะและสหชาตะเท่านั้น.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๑,๖๐๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “สหชาตปัจจัย กับฌานปัจจัย”