ปัจจัย ๒๐ ย่อมประกอบไม่ได้ ประกอบได้เฉพาะ ๓ ปัจจัยเท่านั้น ในนัยนี้มีฆฏนา ๑ เท่านั้นเอง ฆฏนานั้นพึงทราบด้วยอำนาจกุศลเป็นต้นเป็นปัจจัยแก่กาย. แม้ในนัยที่มีอาเสวนปัจจัยเป็นมูลก็มีฆฏนา ๑ เหมือนกัน. กัมมมูลกนัย
พึงทราบวินิจฉัยในฆฏนาที่มีกัมมปัจจัยเป็นมูล ต่อไป.
สองบทว่า อนนฺตเร เอกํ ในอนันตรปัจจัยมี ๑ วาระ ท่านกล่าวไว้ด้วยอำนาจเจตนาในมรรค.
ในคำว่า อญฺญมญฺเญ ตีณิ ในอัญญมัญญปัจจัยมี ๓ วาระ พึงถือเอาแม้วัตถุในปฏิสนธิกาลด้วย.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที