๑๐. บทว่า โดยการจำแนกโดยภพ ความว่า มีบรรดาปัจจัย ๒๔ เหล่านี้ ในปัญจโวการภพก่อน ปัจจัยอะไรๆ ที่ชื่อว่ามีไม่ได้ ย่อมไม่มี. ส่วนในจตุโวการภพ ปัจจัย ๒๑ ที่เหลือย่อมมีได้โดยนำปัจจัย ๓ คือปุเรชาตปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัยและวิปปยุตตปัจจัยออก.

ในเอกโวการภพย่อมได้ปัจจัย ๗ เหล่านั้น คือสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย กัมมปัจจัย อินทริยปัจจัย อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย. ส่วนในรูปที่ไม่เนื่องด้วยอินทรีย์ในภายนอก ย่อมได้ปัจจัย ๕ เท่านั้น คือสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย.

พึงทราบวินิจฉัยแม้โดยการจำแนกโดยภพในอธิการนี้ ดังกล่าวมาแล้วแล. วรรณนาปัจจัยนิทเทสวาระ จบ.