ปัจจัย ๑๘ เหล่านี้ อันพระพุทธองค์ทรงแสดงแล้วด้วยปัจจัย ๕ ในปัญหาที่ ๓ อย่างนี้ ด้วยประการฉะนี้.

ปัจจัย ๑๐ ท่านแสดงแล้วด้วยปัจจัย ๑ เท่านั้น ในปัญหาที่ ๔ (กุ - กุ อัพ). อย่างไร.

จริงอยู่ กุศลย่อมไม่เป็นปัจจัยแก่กุสลาพยากตะด้วยอำนาจของอัญญมัญญะ วิปากะ สัมปยุตตะและวิปปยุตตปัจจัย.

ในบรรดาปัจจัย ๑๕ ที่ท่านกล่าวไว้แล้วในสหชาตปัจจัย เหตุปัจจัยถูกปฏิเสธออกแล้ว ผู้ศึกษาชักปัจจัย ๕ เหล่านี้ออก แล้วพึงทราบว่าปัจจัย ๑๐ ที่เหลือท่านแสดงแล้วด้วยปัจจัย ๑ ในปัญหาที่ ๔ นี้ ก็ปัจจัยเหล่านั้น ท่านแสดงแล้วด้วยปัจจัยเหล่านั้นๆ.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๒,๑๗๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕”