ก็ในนอารัมมณมูลกนัย เป็นต้นเหล่านี้ทั้งหมด ผู้ศึกษาพึงเชื่อมบททั้งหลายมีนารัมมณบทเป็นต้น กับนเหตุบท ที่ผ่านมาแล้วเป็นอันดับแรก แล้วทำเป็นจักร (หมุนเวียนไป) ก็เพราะบทเหล่านั้นเป็นเช่นเดียวกับที่กล่าวแล้วในนเหตุมูลกนัยนั่นเอง ฉะนั้น ท่านจึงไม่แสดงโดยพิสดาร แสดงไว้เพียงย่อๆ.

พึงทราบวินิจฉัยในบทเหล่านั้นต่อไป

ในนเหตุกมูลกนัย ในเพราะนอารัมมณะ และในเพราะนอุปนิสสยปัจจัย ย่อมได้วาระ ๑๕ แยกๆ กันไป ได้วาระ ๑๓ เพราะประกอบร่วมกัน ฉันใด ย่อได้วาระ ๑๓ เท่านั้นในที่ทั่วไป ฉันนั้น.

อนึ่ง ในนอุปนิสสยปัจจัย วาระ ๗ ย่อมมีด้วยนอารัมมณะและนสหชาตปัจจัย ฉันใด แม้ในนสหชาตปัจจัยก็มีวาระ ๗ ด้วยนอุปนิสสยะและนอารัมมณปัจจัย ฉันนั้น.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๒,๒๕๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย”