จริงอยู่ วาระเหล่านี้เป็นไปด้วยอำนาจอารัมมณปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย. และปัจจัยทั้ง ๒ นั้นอันท่านยกเสียแล้ว (ปฏิเสธ) วาระนั้นเป็นอันท่านถือเอาแล้วด้วยจำนวนแห่งอารัมมณาธิปติและอารัมมณูปนิสสยปัจจัยเท่านั้น.

สองบทว่า นอุปนิสฺสเย เตรส แม้ในฉมูลกนัย ก็คือวาระ ๑๓ เหล่านั้นนั่นแหละ.

พึงทราบวินิจฉัยในสัตตมูลกนัย ต่อไป.

สองบทว่า นอุปนิสฺสเย สตฺต ได้แก่ วาระ ๘ คือ วาระ ๔ อันเป็นไปอยู่ด้วยอำนาจแห่งอนันตรูปนิสสยปัจจัย และปกตูปนิสสยปัจจัยเหล่านี้ คือ ๑. กุศลเป็นปัจจัยแก่กุศล (กุ - กุ) ๒. กุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล (กุ - อกุ) ๓. อกุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล (อกุ - อกุ) ๔. อกุศลเป็นปัจจัยแก่กุศล (อกุ - กุ) และกับวาระ ๔ ที่ขาดไปในอธิการนั้น เพราะเนื่องกับนสหชาตปัจจัย ย่อมขาดไป เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า สตฺต คือ ๗ วาระด้วยอำนาจแห่งปัจจัยที่เหลือ.