ส่วนปกตูปนิสสยะ มีอธิบายดังต่อไปนี้

อุปนิสสัยที่บุคคลทำไว้ก่อน ชื่อว่าปกตูปนิสสยะ. ที่ชื่อว่าปกตะ (สิ่งที่เคยทำมาแล้ว) ได้แก่ธรรมที่มีศรัทธาและศีลเป็นต้นที่บุคคลให้สำเร็จแล้วในสันดานของตน หรือฤดูและโภชนะเป็นต้นที่บุคคลเข้าไปเสพแล้ว.

อีกอย่างหนึ่ง อุปนิสสัยโดยปกตินั่นเอง ชื่อว่าปกตูปนิสสยะ. อธิบายว่า เป็นปัจจัยที่ไม่ปนกับอารัมมณปัจจัยและอนันตรปัจจัย.

จริงอยู่ ผู้ศึกษาพึงทราบประเภทมีประการมิใช่น้อย แห่งปกตูปนิสสัยนั้น โดยนัยเป็นต้นว่า

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๒๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัจจัย ๒๔”