สองบทว่า อุปนิสฺสเย เทฺว ในอุปนิสสยปัจจัยมี ๒ วาระ คือวาระ ๒ ที่กล่าวไว้ในหนหลังด้วยอำนาจอนันตรูปนิสสยปัจจัยและปกตูปนิสสยปัจจัย. แม้ฆฏนาที่เหลือ พึงทราบตามนัยที่กล่าวแล้วในหนหลังดังนี้แล. ก็ในนัยมีฆฏนา ๑๑ หมวด บรรดาฆฏนาเหล่านั้น ๒ ฆฏนาแรกตรัสด้วยอำนาจนานักขณิกกัมมปัจจัย โดยแบ่งเป็นปกตูปนิสสัยและอนันตรูปนิสสัย นอกจากนั้นอีก ๔ ฆฏนา ตรัสด้วยอำนาจเอกขณิกกัมมปัจจัยจากธรรมทั้งที่เป็นสวิบากและอวิบาก.

ในฆฏนา ๔ ข้อเหล่านั้น

ฆฏนาที่ ๑ ได้จิตตชรูปพร้อมกันอรูป.

ฆฏนาที่ ๒ ได้วัตถุพร้อมกับอรูป.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๔๙๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “อธิปติปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๗”