คำว่า อฏฺฐ ๘ ในฆฏนาที่ ๒ ได้แก่วิสัชนา ๘ วาระ คือวิสัชนา ๗ วาระด้วยอำนาจแห่งสหชาตาธิปติปัจจัย และ ๑ วาระที่อกุศลกระทำวัตถุให้หนัก.

คำว่า สตฺต ๗ วาระ ในฆฏนาที่ ๓ คือวิสัชนา ๗ วาระที่ได้แล้วในอินทริยปัจจัยนั่นเทียว.

คำว่า ปญฺจ ๕ วาระ ในฆฏนาที่ ๔ คือวิสัชนา ๕ วาระที่ได้แล้วในวิปปยุตตปัจจัยนั่นเทียว.

คำว่า จตฺตาริ ๔ วาระ ในฆฏนาที่ ๕ ได้แก่ วิสัชนาที่มีกุศลเป็นต้น เป็นปัจจัยแก่รูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และวัตถุเป็นปัจจัยแก่อกุศล.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๙๙๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “อารัมมณปัจจัย กับอุปนิสสยปัจจัย”