[๔๒๓] อุปนิสฺสยปจฺจเย ๘- สทฺธํ อุปนิสฺสายาติ กมฺมกมฺมผลอิธโลก- ปรโลกาทีสุ สทฺธํ อุปนิสฺสยํ กตฺวา. ยถา หิ ปุริโส เหฏฺฐา ปฐวิยํ อุทกํ อตฺถีติ สทฺทหิตฺวา ปฐวึ ขนติ, เอวํ สทฺโธ กุลปุตฺโต ทานาทีนํ ผลญฺจ อานิสํสญฺจ สทฺทหิตฺวา ทานาทีนิ ปวตฺเตติ. ตสฺมา "สทฺธํ อุปนิสฺสายา"ติ วุตฺตํ.

สีลํ อุปนิสฺสายาติอาทีสุปิ อิเม สีลาทโย ธมฺเม อุปนิสฺสยํ กตฺวาติ อตฺโถ. สีลวา หิ สีลานุภาเวสุ สีลานิสํเสสุ จ กุสโล สีลํ อุปนิสฺสาย สีลวนฺตานํ

@๕ ฉ.ม. ตติยํ ๖ ฉ.ม. จตุตฺถํ ๗ ฉ.ม. เตสุ เอเกกํ ๘ ฉ.ม. อุปนิสฺสเย ทานํ เทติ, อุปรูปริ สีลํ สมาทิยติ ปริสุทฺธํ อกฺขณฺฑํ, จาตุทฺทสีอาทีสุ ปกฺข- ทิวเสสุ อุโปสถกมฺมํ กโรติ, สีลสมฺปทํ นิสฺสาย ฌานาทีนิ อุปฺปาเทติ. พหุสฺสุโตปิ ทานาทิปุญฺญกิริยายตฺตา สพฺพสมฺปตฺติโย ทานาทีนญฺจ สงฺกิเลสโวทานาทิเภทํ สุตมยาย ปญฺญาย ปฏิวิชฺฌิตฺวา ฐิโต สุตํ อุปนิสฺสาย ทานาทีนิ ปวตฺเตติ. จาควาปิ จาคาธิมุตฺโต อตฺตโน จาคสมฺปทํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ, สีลวตา ๑- หุตฺวา ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ สีลํ สมาทิยติ, อุโปสถกมฺมํ กโรติ, ตาย ปฏิปตฺติยา ปริสุทฺธจิตฺโต ฌานาทีนิ อุปฺปาเทติ. ปญฺญวาปิ อิธโลกปรโลกหิตญฺเจว โลกสมติกฺกมนุปายญฺจ อุปปริกฺขนฺโต "สกฺกา อิมาย ปฏิปตฺติยา อิธโลกหิตมฺปิ ปรโลกหิตมฺปิ โลกสมติกฺกมนุปายมฺปิ สมฺปาเทตุนฺ"ติ ปญฺญํ อุปนิสฺสาย ทานาทีนิ ปวตฺเตติ. ยสฺมา ปน น เกวลํ สทฺธาทโย ทานาทีนญฺเญว อุปนิสฺสยา, อตฺตโน อปรภาเค อุปฺปชฺชมานานํ สทฺธาทีนมฺปิ อุปนิสฺสยาเยว, ตสฺมา สทฺธา สีลํ สุตํ จาโค ปญฺญา สทฺธาย สีลสฺส จาคสฺส ปญฺญายาติ วุตฺตํ.