ปาณาติปาโต ปาณาติปาตสฺสาติ ปาณาติปาตี อสํวเร ฐิตตฺตา อญฺญมฺปิ ปาณํ หนติ. โย วา เอเตน หโต, ตสฺส ญาติมิตฺเตหิ อุปทฺทุโต เตสุ อญฺญมฺปิ หนติ. เอวํ ปาณาติปาโต ปาณาติปาตสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. ภณฺฑสามิกํ ปน โคปกํ วา ฆาเตตฺวา ปรภณฺฑหรเณ, สามิกํ ฆาเตตฺวา ตสฺส ทาราติกฺกเม, นาหํ หนามีติ มุสาภณเน, กตสฺส ปฏิจฺฉาทนตฺถาย อกตสฺส วา กรณตฺถาย เปสุญฺญูปสํหาเร, เตเนว นเยน ผรุสวาจานิจฺฉารเณ, สมฺผปฺปลาปภณเน, ปรํ หนิตฺวา อภิชฺฌายิตพฺพปรวิตฺตูปกรณาภิชฺฌายเน, โย เตน ฆาติโต โหติ, ตสฺส มิตฺตามจฺจา อุจฺฉิชฺชนฺตูติอาทิจินฺตเน "เอวํ เม ปาณาติปาโต นิตฺถิณฺโณ ๑- ภวิสฺสตี"ติ ทุกฺกรการิกาทิวเสน ทิฏฺฐิคหณกาเล จ ปาณาติปาโต อทินฺนาทานาทีนมฺปิ อุปนิสฺสโย โหติ. อิมินา อุปาเยน อทินฺนาทานาทิมูลเกสุปิ จตุกฺเกสุ อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

มาตุฆาติกมฺมํ มาตุฆาติกมฺมสฺสาติ อญฺญํ มาตรํ หนนฺตํ ทิสฺวา "วฏฺฏติ เอวํ กาตุนฺ"ติ อตฺตโน มาตรํ หนนฺตสฺส วา เอกสฺมึ ภเว หนฺตฺวา อปรสฺมิมฺปิ หนนวเสน วา เอกสฺมิญฺเญว ภเว "คจฺฉ เม มาตรํ หนาหี"ติ ปุนปฺปุนํ อาณาปนวเสน วา ทฺวีหิ ปหาเรหิ นิยตมรณาย ทุติยปหารทานวเสน วา มาตุฆาติกมฺมํ มาตุฆาติกมฺมสฺส อุปนิสฺสโย โหติ. เสสานิปิ ยถาโยคํ อิมินาว นเยเนว เวทิตพฺพานิ. ยสฺมา ปน พลวํ อกุสลํ ทุพฺพลากุสลสฺส อุปนิสฺสโย น โหติ, ตสฺมา กมฺมปถานนฺตริยกมฺมวเสเนว เทสนา กตาติ วทนฺติ. ตํ น เอกนฺตโต คเหตพฺพํ. ปาณาติปาตาทีนิ หิ กตฺวา "กสฺมา เอวมกาสี"ติ โจทิยมาโน โกปมตฺตกมฺปิ กโรติ. วิปฺปฏิสารีปิ โหติ. อปฺปมตฺตเกปิ จ กิเลเส อุปฺปนฺเน

ราคํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทตีติอาทีสุ อโห วตาหํ จาตุมฺมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺยนฺติ อุปปตฺติภเว วา โภเคสุ วา ราคํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ. สีลสมาทานุโปสถกมฺเมสุปิ เอเสว นโย. ฌานมฺปน ราควิกฺขมฺภนตฺถาย, วิปสฺสนํ ราคสฺส ปหานตฺถาย, มคฺคํ สมุจฺเฉทนตฺถาย อุปฺปาเทนฺโต ราคํ อุปนิสฺสาย อุปฺปาเทติ นาม. วีตราคภาวตฺถาย ปน อภิญฺญํ สมาปตฺติญฺจ อุปฺปาเทนฺโต ราคํ อุปนิสฺสาย อุปฺปาเทติ นาม. เอตฺตาวตา หิ วีตราโค นาม โหติ.