ธมฺมโต กาลโต เจว นานปฺปการเภทโต
ปจฺจยุปฺปนฺนโต เจว วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.
ตตฺถ ธมฺมโตติ:- อิเมสุ หิ ปจฺจเยสุ เหตุปจฺจโย ตาว นามรูปธมฺเมสุ นามธมฺเมกเทโส. อารมฺมณปจฺจโย สทฺธึ ปญฺญตฺติยา จ อภาเวน สพฺเพปิ นามรูปธมฺมา. อธิปติปจฺจเย สหชาตาธิปติ นามธมฺเมกเทโส. ตถา กมฺมฌาน- มคฺคปจฺจยา. อารมฺมณาธิปติ สพฺเพปิ ครุกาตพฺพา อารมฺมณธมฺมา. อนนฺตรสมนนฺตร- ปจฺฉาชาตาเสวนวิปากสมฺปยุตฺตนตฺถิวิคตปจฺจยา นามธมฺมาว. นิพฺพานสฺส อสงฺคหิตตฺตา นามธมฺเมกเทโสติปิ วตฺตุํ วฏฺฏติ. ปุเรชาตปจฺจโย รูเปกเทโส. เสสา ยถาลาภวเสน นามรูปธมฺมาติ เอวํ ตาเวตฺถ ธมฺมโต วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.