@๒ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ

[๖๕๐] โนอตฺถิมูลเก ยสฺมา เหตุ โนอตฺถิ นาม น โหติ, นิยมโต อตฺถิเยว, ตสฺมา ตํ อคฺคเหตฺวา นารมฺมเณ นวาติ วุตฺตํ. ยถา จ เหตุ, ตถา อญฺเญปิ อตฺถิปจฺจยลกฺขณยุตฺตา เอตฺถ อนุโลมโต น ติฏฺฐนฺติ. กมฺเม เทฺวติ อิทํ ปน นานากฺขณิกกมฺมวเสน วุตฺตํ. ปจฺจนียโต สพฺเพ ลพฺภนฺติ. ยมฺปน อนุโลมโต ลพฺภมานมฺปิ อคฺคเหตฺวา ตโต ปรํ วารา ๑- ปจฺจนียโต คยฺหนฺติ, โส ปจฺฉา โยชนํ ลภติ. เตเนเวตฺถ "โนอตฺถิปจฺจยา นเหตุปจฺจยา ฯเปฯ โนอวิคตปจฺจยา กมฺเม เทฺว"ติ วุตฺตํ. กสฺมา ปเนส สกฏฺฐาเนเยว น คหิโตติ? ยสฺมา อวเสเสสุ สพฺเพสุปิ ปจฺจนียโต ฐิเตสุ เอโกว อนุโลมโต ลพฺภติ. ๒- อิทญฺหิ อิมสฺมึ ปจฺจนียานุโลเม ลกฺขณํ:- โย สพฺเพสุ ปจฺจนียโต ฐิเตสุ เอโกว อนุโลมโต ลพฺภติ, โส ปจฺฉา วุจฺจตีติ. โนอตฺถิปจฺจยา นเหตุปจฺจยา ฯเปฯ โนอวิคตปจฺจยา อุปนิสฺสเย นวาติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย. อิทมฺปน ปกตูปนิสฺสยวเสน วุตฺตํ. อิมินา นเยน ๓- สพฺพตฺถ ลพฺภมานาลพฺภมานํ ปุเรวุตฺตํ ปจฺฉาวุตฺตญฺจ เวทิตพฺพนฺติ.

ปญฺหาวารสฺส ปจฺจนียานุโลมวณฺณนา นิฏฺฐิตา.