เอวํ ภินฺเน ปเนตสฺมึ อารมฺมเณ กามาวจรกุสลารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. รูปาวจรกุสลารมฺมณํ เตสุ ฉสุ ราสีสุ กามาวจรวิปากวชฺชานํ ปญฺจนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อรูปาวจร- กุสลารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อรูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส อรูปาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส อรูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ อฏฺฐนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อปริยาปนฺนกุสลารมฺมณํ กามาวจร- รูปาวจรโต กุสลกิริยานเมว อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อกุสลารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ.

กามาวจรวิปาการมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. รูปาวจรวิปาการมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อรูปาวจรวิปาการมฺมณมฺปิ อิเมสํเยว ปญฺจนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อปริยาปนฺนวิปาการมฺมณํ กามาวจรรูปาวจรโต กุสลกิริยานญฺเญว อารมฺมณปจฺจโย โหติ.

กามาวจรกิริยารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. รูปาวจรกิริยารมฺมณํ อิเมสุ ฉสุ ราสีสุ กามาวจรวิปากวชฺชานํ ปญฺจนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. อรูปาวจร- กิริยารมฺมณํ เตสํ ปญฺจนฺนํ อรูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. จตุสมุฏฺฐานํ รูปกฺขนฺธสงฺขาตํ รูปารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อกุสลสฺส กามาวจรวิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. นิพฺพานารมฺมณํ กามาวจรกุสลสฺส รูปาวจรกุสลสฺส อปริยาปนฺนโต กุสลสฺส วิปากสฺส กามาวจรกิริยสฺส รูปาวจรกิริยสฺส จาติ อิเมสํ ฉนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. รูปาวจรกุสลกิริยานํ เกจิ นิจฺฉนฺติ, ตํ ยุตฺติโต อุปธาเรตพฺพํ. นานปฺปการกํ ปน ปญฺญตฺติอารมฺมณํ เตภูมิกกุสลสฺส อกุสลสฺส รูปารูปาวจรวิปากสฺส เตภูมิกกิริยสฺส จาติ อิเมสํ นวนฺนํ ราสีนํ อารมฺมณปจฺจโย โหติ. ตตฺถ ยํ ยํ อารมฺมณํ เยสํ เยสํ ปจฺจโย, เต เต ตํตํ- ปจฺจยุปฺปนฺนา นาม โหนฺตีติ เอวเมตฺถ ปจฺจยุปฺปนฺนโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโยติ.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “อารัมมณปัจจัย”