1. Kusalattika 1. Paṭiccavāravaṇṇanā

1. Paccayānuloma 1. Vibhaṅgavāra

[53] Idāni yā etā paṇṇattivāre kusalattikaṃ nissāya hetupaccayādivasena ekūnapaññāsaṃ ādiṃ katvā nayamattaṃ dassentena apparimāṇā pucchā dassitā, tattha kusalākusalādīnaṃ sahuppattiyā abhāvato yā pucchā "kusalaṃ dhammaṃ paṭicca akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā"ti evaṃ vissajjanaṃ na labhanti, tā pahāya yā vissajjanaṃ labhanti, tāyeva vissajjetuṃ ayaṃ kusalaṃ dhammaṃ paṭicca kusalo dhammo uppajjati hetupaccayātiādinā nayena paṭiccavārassa niddesavāro āraddho.

Tattha siyā:- sace imā hetupaccayādivasena ekūnapaññāsaṃ pucchā sabbaso vissajjanaṃ na labhanti, atha kasmā dassitā. Nanu yā labhanti, tāyeva dassetabbāti. Āma dassetabbā siyuṃ, tathā dassiyamānā pana sabbesu tikadukapaṭṭhānādīsu ekekasmiṃ tike duke dukatike tikaduke tikatike dukaduke ca saṅkhepaṃ akatvā dassetabbāyeva bhaveyyuṃ. Kasmā? yasmā yā kusalattike labbhanti, na tāyeva vedanāttikādīsu. Dhammānulomapaccanīye ca tikapaṭṭhāne vitakkattikapītittikānaṃ vissajjane sabbāpetā vissajjanaṃ labhanti, tasmā ukkaṭṭhaparicchedena ekekasmiṃ tike yattakāhi pucchāhi bhavitabbaṃ, sabbā kusalattike dassitā. Evaṃ dassitāsu hi yā tattha vissajjanaṃ na labhanti, tā pahāya, yā labhanti, tā vuccamānā sakkā sukhena vijānitunti sukhena vijānanatthaṃ sabbāpi kusalattike dassitā. Yā panettha vissajjanaṃ na labhanti, tā pahāya, yā labhanti, tāyeva vissajjitāti veditabbā.