[๕๔๔] กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นต้น

[423] Upanissayapaccaye saddhaṃ upanissāyāti kammakammaphalaidhaloka- paralokādīsu saddhaṃ upanissayaṃ katvā. Yathā hi puriso heṭṭhā paṭhaviyaṃ udakaṃ atthīti saddahitvā paṭhaviṃ khanati, evaṃ saddho kulaputto dānādīnaṃ phalañca ānisaṃsañca saddahitvā dānādīni pavatteti. Tasmā "saddhaṃ upanissāyā"ti vuttaṃ.

Sīlaṃ upanissāyātiādīsupi ime sīlādayo dhamme upanissayaṃ katvāti attho. Sīlavā hi sīlānubhāvesu sīlānisaṃsesu ca kusalo sīlaṃ upanissāya sīlavantānaṃ

@5 cha.Ma. tatiyaṃ 6 cha.Ma. catutthaṃ 7 cha.Ma. tesu ekekaṃ 8 cha.Ma. upanissaye Dānaṃ deti, uparūpari sīlaṃ samādiyati parisuddhaṃ akkhaṇḍaṃ, cātuddasīādīsu pakkha- divasesu uposathakammaṃ karoti, sīlasampadaṃ nissāya jhānādīni uppādeti. Bahussutopi dānādipuññakiriyāyattā sabbasampattiyo dānādīnañca saṅkilesavodānādibhedaṃ sutamayāya paññāya paṭivijjhitvā ṭhito sutaṃ upanissāya dānādīni pavatteti. Cāgavāpi cāgādhimutto attano cāgasampadaṃ upanissāya dānaṃ deti, sīlavatā hutvā dinnaṃ mahapphalanti sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti, tāya paṭipattiyā parisuddhacitto jhānādīni uppādeti. Paññavāpi idhalokaparalokahitañceva lokasamatikkamanupāyañca upaparikkhanto "sakkā imāya paṭipattiyā idhalokahitampi paralokahitampi lokasamatikkamanupāyampi sampādetun"ti paññaṃ upanissāya dānādīni pavatteti. Yasmā pana na kevalaṃ saddhādayo dānādīnaññeva upanissayā, attano aparabhāge uppajjamānānaṃ saddhādīnampi upanissayāyeva, tasmā saddhā sīlaṃ sutaṃ cāgo paññā saddhāya sīlassa cāgassa paññāyāti vuttaṃ.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๑๗๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “[๕๔๔] กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นต้น”