[529] Tato parānaṃ abyākatādīnaṃ tiṇṇaṃ pañhānaṃ paṭhamapañhe sattahi paccayehi tevīsati paccayā dassitā. Kathaṃ? abyākato hi abyākatassa catuvīsatiyāpi paccayehi paccayo hoti, hetupaccaye pana paṭikkhitte tevīsati honti. Tesu ārammaṇapaccayo ekova. Yasmā panettha asahajātānampi saṅgahatthaṃ āhārindriya- paccayā visuṃ gahitā, tasmā ime tayo apanetvā sahajātena dvādasa paccayā dassitā, upanissayena heṭṭhā vuttā cha, purejāto ekova, tathā pacchājātāhārindriyapaccayāti evamettha sattahi paccayehi ime tevīsati paccayā dassitāti veditabbā. Dutiyepi tīhi paccayehi dvādasa dassitā. Kathaṃ? ārammaṇapaccayo eko, upanissayena pana ārammaṇūpanissayavasena ārammaṇādhipatianantara- samanantaranatthivigataupanissayāti cha paccayā dassitā, purejātena purejātanissaya- vippayuttaatthiavigatā pañcāti evamettha tīhi paccayehi ime dvādasa paccayā dassitāti veditabbā. Tatiyepi eseva nayo.

@3 cha.Ma. dutiye 4 cha.Ma......upanissayapaccayoti cha dassitā

[530] Tato parānaṃ dukamūlakānaṃ catunnaṃ pañhānaṃ paṭhamapañhe "sahajātapaccayena purejātapaccayenā"ti avatvā "sahajātaṃ purejātan"ti vuttehi dvīhi nissayaatthiavigatavasena tayo paccayā dassitā. Kusalā hi khandhā vatthunā saddhiṃ ekato kusalassa paccayabhāvaṃ sādhayamānā kiñcāpi sahajātā, sahajātapaccayā pana na honti. Kasmā? vatthumissakattā. Tasmā tesaṃ sahajātānaṃ nissayaatthiavigatānaṃ vasena sahajātanti vuttaṃ. Vatthumhipi eseva nayo. Tampi hi kiñcāpi purejātaṃ, khandhamissakattā pana purejātapaccayo na hoti. Kevalaṃ purejātānaṃ nissayādīnaṃ vasena purejātanti vuttaṃ.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๒๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม”