@2 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati

[650] Noatthimūlake yasmā hetu noatthi nāma na hoti, niyamato atthiyeva, tasmā taṃ aggahetvā nārammaṇe navāti vuttaṃ. Yathā ca hetu, tathā aññepi atthipaccayalakkhaṇayuttā ettha anulomato na tiṭṭhanti. Kamme dveti idaṃ pana nānākkhaṇikakammavasena vuttaṃ. Paccanīyato sabbe labbhanti. Yampana anulomato labbhamānampi aggahetvā tato paraṃ vārā paccanīyato gayhanti, so pacchā yojanaṃ labhati. Tenevettha "noatthipaccayā nahetupaccayā .pe. Noavigatapaccayā kamme dve"ti vuttaṃ. Kasmā panesa sakaṭṭhāneyeva na gahitoti? Yasmā avasesesu sabbesupi paccanīyato ṭhitesu ekova anulomato labbhati. Idañhi imasmiṃ paccanīyānulome lakkhaṇaṃ:- yo sabbesu paccanīyato ṭhitesu ekova anulomato labbhati, so pacchā vuccatīti. Noatthipaccayā nahetupaccayā .pe. Noavigatapaccayā upanissaye navāti etthāpi eseva nayo. Idampana pakatūpanissayavasena vuttaṃ. Iminā nayena sabbattha labbhamānālabbhamānaṃ purevuttaṃ pacchāvuttañca veditabbanti.

Pañhāvārassa paccanīyānulomavaṇṇanā niṭṭhitā.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๒๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “นเหตุมูลกนัย”