Evaṃ bhinne panettha tebhūmikakusalo catubhūmikassāpi kusalassa akusalassa vipākassa kiriyassāti catunnaṃ rāsīnaṃ pakatūpanissayo hoti. Lokuttaro akusalasseva na hoti. "amhākaṃ ācariyena lokuttaradhammo nibbattito"ti iminā pana nayena aññesaṃ akusalassāpi hoti. Yassa vā uppajjissati, tassāpi anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayatoti iminā nayena hotiyeva. Akusalo sabbesampi catubhūmikānaṃ khandhānaṃ pakatūpanissayo hoti, tathā tebhūmikavipāko. Lokuttaravipāke heṭṭhimāni tīṇi phalāni akusalasseva na honti, upariṭṭhimaṃ kusalassāpi. Purimanayena pana aññesaṃ vā yassa vā uppajjissati, tassa santāne sabbopi

Kiriyāsaṅkhātopi pakatūpanissayo catubhūmikānaṃ akusalādikhandhānaṃ hotiyeva, tathā rūpasaṅkhāto. Sayaṃ pana rūpaṃ imasmiṃ paṭṭhānamahāpakaraṇe āgatanayena upanissaya- paccayaṃ na labhati, suttantikapariyāyena pana labhatīti vattuṃ vaṭṭati. Evamettha paccayuppannatopi viññātabbo vinicchayoti.

Upanissayapaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปนิสสยปัจจัย”