[๔๔] เอเกกสฺส ปทสฺส เอกมูลกํ ทุมูลกํ ติมูลกํ จตุมูลกํ ปญฺจมูลกํ สพฺพมูลกํ อสมฺมูยฺหนฺเตน วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ ทุกตฺติกญฺเจว ติกทฺทุกญฺจ ติกตฺติกญฺเจว ทุกทฺทุกญฺจ ฉ อนุโลมมฺหิ นยา สุคมฺภิรา ฯ

[๔๕] สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา ฯ ยถา อนุโลเม เหตุปจฺจโย วิตฺถาริโต เอวํ ปจฺจนีเยปิ นเหตุปจฺจโย วิตฺถาเรตพฺโพ ฯ

[๔๖] สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นอารมฺมณปจฺจยา ฯ นอธิปติปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา นสมนนฺตร- ปจฺจยา นสหชาตปจฺจยา นอญฺญมญฺญปจฺจยา นนิสฺสยปจฺจยา นอุปนิสฺสยปจฺจยา นปุเรชาตปจฺจยา นปจฺฉาชาตปจฺจยา นอาเสวน- ปจฺจยา นกมฺมปจฺจยา นวิปากปจฺจยา นอาหารปจฺจยา นอินฺทฺริย- ปจฺจยา นฌานปจฺจยา นมคฺคปจฺจยา นสมฺปยุตฺตปจฺจยา นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา โนอตฺถิปจฺจยา โนนตฺถิปจฺจยา โนวิคตปจฺจยา โนอวิคตปจฺจยา ฯ

[๔๗] สิยา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺเชยฺย นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา ฯ ยถา อนุโลเม เอเกกสฺส ปทสฺส เอกมูลกํ ทุมูลกํ ติมูลกํ จตุมูลกํ ยาว เตวีสติมูลกํ เอวํ ปจฺจนีเยปิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ ทุกตฺติกญฺเจว ติกทฺทุกญฺจ ติกตฺติกญฺเจว ทุกทฺทุกญฺจ ฉ ปจฺจนียมฺหิ นยา สุคมฺภิรา ฯ

เล่มที่ ๔๐ ปัฏฐาน ภาค ๑๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรม อกุศลธรรม อัพยากตธรรม