คหปตีติ มนุสฺสา อาวาสํ กตฺวา กปฺปิยกุฏึ เทม ปริภุญฺชถาติ วทนฺติ เอสา คหปติ นาม ฯ กปฺปิยกุฏึ กาตุํ เทมาติ วุตฺเตปิ วฏฺฏติเยว ฯ อนฺธกฏฺฐกถายมฺปน ยสฺมา ภิกฺขุํ ฐเปตฺวา เสสสหธมฺมิกานํ สพฺเพสญฺจ เทวมนุสฺสานํ หตฺถโต ปฏิคฺคโห จ สนฺนิธิ จ อนฺโตวุตฺถญฺจ เตสํ สนฺตกํ ภิกฺขุสฺส วฏฺฏติ ตสฺมา เตสํ เคหานิ เตหิ ทินฺนา กปฺปิยกุฏี วา คหปตีติ วุจฺจตีติ วุตฺตํ ฯ ปุนปิ วุตฺตํ ภิกฺขุสงฺฆสฺส วิหารํ ฐเปตฺวา ภิกฺขุนีนํ อุปสฺสโย อารามิกานํ วา ติตฺถิยานํ วา เทวตานํ วา นาคานํ วา อปิ พฺรหฺมานํ วา วิมานํ กปฺปิยกุฏี โหตีติ ตํ สุวุตฺตํ สงฺฆสนฺตกเมว หิ ภิกฺขุสนฺตกํ วา เคหํ คหปติกุฏี น โหติ ฯ สมฺมติกา นาม กมฺมวาจาย สาเวตฺวา กตาติ ฯ ยํ อิมาสุ จตูสุ กปฺปิยภูมีสุ วุตฺถํ อามิสํ ตํ สพฺพํ อนฺโตวุตฺถสงฺขํ น คจฺฉติ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ อนฺโตวุตฺถอนฺโตปกฺกโมจนตฺถํ หิ กปฺปิยกุฏิโย อนุญฺญาตา ฯ ยมฺปน อกปฺปิยภูมิยํ สหเสยฺยาปโหนเก เคเห วุตฺถํ สงฺฆิกํ วา ปุคฺคลิกํ วา ภิกฺขุสฺส ภิกฺขุนิยา วา สนฺตกํ เอกรตฺตมฺปิ ฐปิตํ ตํ อนฺโตวุตฺถํ ตตฺถ ปกฺกญฺจ อนฺโตปกฺกํ นาม โหติ เอตํ น กปฺปติ ฯ สตฺตาหกาลิกมฺปน ยาวชีวิกญฺจ วฏฺฏติ ฯ

ตตฺรายํ วินิจฺฉโย สามเณโร ภิกฺขุสฺส ตณฺฑุลาทิกํ อามิสํ อาหริตฺวา กปฺปิยกุฏิยํ นิกฺขิปิตฺวา ปุนทิวเส ปจิตฺวา เทติ อนฺโตวุตฺถํ น โหติ ฯ ตตฺถ อกปฺปิยกุฏิยํ นิกฺขิตฺตสปฺปิอาทีสุ ยงฺกิญฺจิ ปกฺขิปิตฺวา เทติ มุขสนฺนิธิ นาม โหติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน อนฺโตวุตฺถํ โหตีติ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ นามมตฺตเมว นานากรณํ ฯ ภิกฺขุ อกปฺปิยกุฏิยํ ฐปิตสปฺปิญฺจ ยาวชีวิกปณฺณญฺจ เอกโต ปจิตฺวา ปริภุญฺชติ สตฺตาหํ นิรามิสํ วฏฺฏติ ฯ สเจ อามิสสํสฏฺฐํ กตฺวา ปริภุญฺชติ อนฺโตวุตฺถญฺเจว สามปกฺกญฺจ โหติ ฯ เอเตนุปาเยน สพฺพสํสคฺคา เวทิตพฺพา ฯ อิมา ปน กปฺปิยกุฏิโย กทา ชหิตวตฺถุกา โหนฺตีติ ฯ อุสฺสาวนนฺติกา ตาว ยา ถมฺภานํ อุปริ ภิตฺติปาเท วา นิกฺขนิตฺวา กตา สา สพฺเพสุ ถมฺเภสุ จ ภิตฺติปาเทสุ จ อปนีเตสุ ชหิตวตฺถุกา โหติ ฯ สเจ ปน ถมฺเภ วา ภิตฺติปาเท วา ปริวตฺตนฺติ โย โย ฐิโต ตตฺถ ตตฺถ ปติฏฺฐาติ สพฺเพสุปิ ปริวตฺติเตสุ ชหิตวตฺถุกาว โหติ ฯ อิฏฺฐกาทีหิ กตา จยสฺส อุปริภิตฺติอตฺถาย ฐปิตํ อิฏฺฐกํ วา สิลํ วา มตฺติกาปิณฺฑํ วา อาทึ กตฺวา วินาสิตกาเล ชหิตวตฺถุกา โหติ ฯ เยหิ ปน อิฏฺฐกาทีหิ อธิฏฺฐิตา เตสุ อปนีเตสุปิ ตทญฺเญสุ ปติฏฺฐิเตสุ อชหิตวตฺถุกาว โหติ ฯ โคนิสาทิกา ปาการาทีหิ ปริกฺเขเป กเต ชหิตวตฺถุกา โหติ ฯ ปุน ตสฺมึ อาราเม กปฺปิยกุฏึ ลทฺธุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ ปน ปุนปิ ปาการาทโย ตตฺถ ตตฺถ ขณฺฑา โหนฺติ ตโต ตโต คาโว ปวิสนฺติ ปุน กปฺปิยกุฏี โหติ ฯ อิตรา ปน เทฺว โคปานสิมตฺตํ ฐเปตฺวา สพฺพสฺมึ ฉทเน วินฏฺเฐ ชหิตวตฺถุกา โหนฺติ ฯ สเจ โคปานสีนํ อุปริ เอกมฺปิ ปกฺขปาสกมณฺฑลํ อตฺถิ รกฺขติ ฯ ยตฺร ปนิมา จตสฺโสปิ กปฺปิยภูมิโย นตฺถิ ตตฺถ กึ กาตพฺพนฺติ ฯ อนุปสมฺปนฺนสฺส ทตฺวา ตสฺส สนฺตกํ กตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ ฯ ตตฺริทํ วตฺถุ กรวิกติสฺสตฺเถโร กิร วินยธรปาโมกฺโข มหาสีวตฺเถรสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ โส ทีปาโลเกน สปฺปิกุมฺภํ ปสฺสิตฺวา ภนฺเต กิเมตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ เถโร อาวุโส คามโต สปฺปิกุมฺโภ อาภโต ลูขทิวเส สปฺปินา ภุญฺชนตฺถายาติ อาห ฯ ตโต นํ ติสฺสตฺเถโร น วฏฺฏติ ภนฺเตติ อาห ฯ เถโร ปุนทิวเส ปมุเข นิกฺขิปาเปสิ ฯ ติสฺสตฺเถโร ปุน เอกทิวสํ อาคโต ตํ ทิสฺวา ตเถว ปุจฺฉิตฺวา ภนฺเต สหเสยฺยาปโหนกฏฺฐาเน ฐเปตุํ น วฏฺฏตีติ อาห ฯ เถโร ปุนทิวเส พหิ นีหราเปตฺวา นิกฺขิปาเปสิ ฯ ตํ โจรา หรึสุ ฯ โส ปุน เอกทิวสํ อาคตํ ติสฺสตฺเถรมาห อาวุโส ตยา น วฏฺฏตีติ วุตฺเต โส กุมฺโภ พหิ นิกฺขิตฺโต โจเรหิ อวหโฏติ ฯ ตโต นํ ติสฺสตฺเถโร อาห นนุ ภนฺเต อนุปสมฺปนฺนสฺส ทาตพฺโพ อสฺส อนุปสมฺปนฺนสฺส หิ ทตฺวา ตสฺส สนฺตกํ กตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ