ภิกษุปาไฐยรัฐเดินทางเข้าเฝ้า

กฐินกฺขนฺธกวณฺณนา

{๓๐๖} กฐินกฺขนฺธเก ฯ ปาเฐยฺยกาติ ปาเฐยฺยรฏฺฐวาสิโน ฯ ปาเฐยฺยํ นาม โกสเลสุ ปจฺฉิมทิสาภาเค รฏฺฐํ ตตฺถ วาสิโนติ วุตฺตํ โหติ ฯ โกสลรญฺโญ เอกปิตุภาตูนํ ภทฺทวคฺคิยตฺเถรานํ เอตํ อธิวจนํ ฯ เตสุ สพฺพเชฏฺฐโก อนาคามิ สพฺพปจฺฉิมโก โสตาปนฺโน เอโกปิ อรหา วา ปุถุชฺชโน วา นตฺถิ ฯ อารญฺญกาติ ธุตงฺคสมาทานวเสน อารญฺญกา น อรญฺญวาสมตฺเตน ฯ ปิณฺฑปาติกาทิภาเวปิ เตสํ เอเสว นโย ฯ สีสวเสน เจตํ วุตฺตํ ฯ อิเม ปน เตรสาปิ ธุตงฺคานิ สมาทายเยว วตฺตนฺติ ฯ อุทกสงฺคเหติ อุทเกน สงฺคหิเตน ฆฏิเต สํสฏฺเฐ ถเล จ นินฺเน จ เอโกทกี ภูเตติ อตฺโถ ฯ อุทกจิกฺขลฺเลติ อกฺกนฺตกฺกนฺตฏฺฐาเน อุทกจิกฺขลฺโล อุฏฺฐหิตฺวา ยาว อานิสทา ปหรติ อีทิเส จิกฺขลฺเลติ อตฺโถ ฯ โอกปุณฺเณหีติ อุทกปุณฺเณหิ ฯ เตสํ กิร จีวรานิ ฆนานิ เตสุ ปติตํ อุทกํ น ปคฺฆรติ ฆนตฺตา ปุฏพทฺธํ วิย ติฏฺฐติ เตน วุตฺตํ โอกปุณฺเณหิ จีวเรหีติ ฯ โอฆปุณฺเณหีติปิ ปาโฐ ฯ อวิวทมานา วสฺสํ วสิมฺหาติ เอตฺถ อาคนฺตุกฏฺฐาเน เสนาสนผาสุตาย อภาเวน จ ภควโต ทสฺสนาลาเภน อุกฺกณฺฐิต- ตาย จ เต ภิกฺขู ผาสุํ น วสึสุ ตสฺมา อวิวทมานา ผาสุกํ วสฺสํ วสิมฺหาติ นาโวจุํ ฯ ธมฺมึ กถํ กตฺวาติ ภควา เตสํ ภิกฺขูนํ อนมตคฺคิยกถํ กเถสิ ฯ เต สพฺเพว กถาปริโยสาเน อรหตฺตํ ปาปุณิตฺวา นิสินฺนฏฺฐานโตเยว อากาเส อุปฺปติตฺวา อคมํสุ ฯ ตํ สนฺธาย วุตฺตํ ธมฺมึ กถํ กตฺวาติ ฯ ตโต ภควา สเจ กฐินตฺถาโร ปญฺญตฺโต อภวิสฺส เอเต ภิกฺขู เอกํ จีวรํ ฐเปตฺวา สนฺตรุตฺตเรน อาคจฺฉนฺตา น เอวํ กิลนฺตา อสฺสุ กฐินตฺถาโร จ นาเมส สพฺพพุทฺเธหิ อนุญฺญาโตติ จินฺเตตฺวา กฐินตฺถารํ อนุชานิตุกาโม ภิกฺขู อามนฺเตสิ อามนฺเตตฺวา จ ปน อนุชานามิ ภิกฺขเวติอาทิมาห ฯ

ตตฺถ อตฺถตกฐินานํ โวติ เอตฺถ นิปาตมตฺตํ โวกาโร อตฺถตกฐินานนฺติ อตฺโถ ฯ เอวญฺหิ สติ ปรโต โส เนสํ ภวิสฺสตีติ ยุชฺชติ ฯ อถวา โวติ สามีวจนเมเวตํ ฯ โส เนสนฺติ เอตฺถ ปน โส จีวรุปฺปาโทเยว อตฺถตกฐินา เนสํ ภวิสฺสตีติ อตฺโถ ฯ

ตตฺถ อนามนฺตจาโรติ ยาว กฐินํ น อุทฺธรียติ ตาว อนามนฺเตตฺวา จรณํ กปฺปิสฺสติ จาริตฺตสิกฺขาปเท อนาปตฺติ ภวิสฺสตีติ อตฺโถ ฯ อสมาทานจาโรติ ติจีวรํ อสมาทาย จรณํ จีวรวิปฺปวาโส กปฺปิสฺสตีติ อตฺโถ ฯ คณโภชนนฺติ คณโภชนมฺปิ กปฺปิสฺสติ ฯ ยาวทตฺถจีวรนฺติ ยาวตเกน จีวเรน อตฺโถ ตาวตกํ อนธิฏฺฐิตํ อวิกปฺปิตํ กปฺปิสฺสตีติ อตฺโถ ฯ โย จ ตตฺถ จีวรุปฺ- ปาโทติ ตตฺถ กฐินตฺถตสีมายํ มตกจีวรํ วา โหตุ สงฺฆํ อุทฺทิสฺส ทินฺนํ วา สงฺฆิเกน ตตฺรุปฺปาเทน อาภตํ วา เยนเกนจิ อากาเรน ยํ สงฺฆิกํ จีวรํ อุปฺปชฺชติ ตํ เตสํ ภวิสฺสตีติ อตฺโถ ฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว กฐินํ อตฺถริตพฺพนฺติ เอตฺถ กฐินตฺถารํ เก ลภนฺติ เก น ลภนฺตีติ ฯ คณนวเสน ตาว ปจฺฉิมโกฏิยา ปญฺจ ชนา ลภนฺติ อุทฺธํ สตสหสฺสมฺปิ ฯ ปญฺจนฺนํ เหฏฺฐา น ลภนฺติ ฯ วุตฺถวสฺสวเสน ปุริมิกาย วสฺสํ อุปคนฺตฺวา ปฐมปวารณาย ปวาริตา ลภนฺติ ฉินฺนวสฺสา วา ปจฺฉิมิกาย อุปคตา วา น ลภนฺติ อญฺญสฺมึ วิหาเร วุตฺถวสฺสาปิ น ลภนฺตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ ปุริมิกาย อุปคตานมฺปน สพฺเพ ปจฺฉิมิกา คณปูรกา โหนฺติ อานิสํสํ น ลภนฺติ อานิสํโส อิตเรสํเยว โหติ ฯ สเจ ปุริมิกาย อุปคตา จตฺตาโร วา โหนฺติ ตโย วา เทฺว วา เอโก วา อิตเร คณปูรเก กตฺวา กฐินํ อตฺถริตพฺพํ ฯ อถ จตฺตาโร ภิกฺขู อุปคตา เอโก ปริปุณฺณวสฺโส สามเณโร โส เจ ปจฺฉิมิกาย อุปสมฺปชฺชติ คณปูรโก เจว โหติ อานิสํสญฺจ ลภติ ฯ ตโย ภิกฺขู เทฺว สามเณรา เทฺว ภิกฺขู ตโย สามเณรา เอโก ภิกฺขุ จตฺตาโร สามเณราติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ปุริมิกาย อุปคตา กฐินตฺถารกุสลา น โหนฺติ อตฺถารกุสลา ขนฺธกภาณกตฺเถรา ปริเยสิตฺวา อาเนตพฺพา กมฺมวาจํ สาเวตฺวา กฐินํ อตฺถราเปตฺวา ทานญฺจ ภุญฺชิตฺวา คมิสฺสนฺติ ฯ อานิสํโส ปน อิตเรสํเยว โหติ ฯ กฐินํ เกน ทินฺนํ วฏฺฏติ ฯ เยนเกนจิ เทเวน วา มนุสฺเสน วา ปญฺจนฺนํ วา สหธมฺมิกานํ อญฺญตเรน ทินฺนํ วฏฺฏติ ฯ กฐินทายกสฺส วตฺตํ อตฺถิ สเจ โส ตํ อชานนฺโต ปุจฺฉติ ภนฺเต กถํ กฐินํ ทาตพฺพนฺติ ตสฺส เอวํ อาจิกฺขิตพฺพํ ติณฺณํ จีวรานํ อญฺญตรปโหนกํ สุริยุคฺคมนสมเย วตฺถํ กฐินจีวรํ เทมาติ ทาตุํ วฏฺฏติ ตสฺส ปริกมฺมตฺถํ เอตฺตกา นาม สูจิโย เอตฺตกํ สุตฺตํ เอตฺตกํ รชนํ ปริกมฺมํ กโรนฺตานํ เอตฺตกานํ ภิกฺขูนํ ยาคุภตฺตญฺจ ทาตุํ วฏฺฏตีติ ฯ

เล่มที่ ๕ มหาวรรค ภาค ๒๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “ภิกษุปาไฐยรัฐเดินทางเข้าเฝ้า”