กฐินตฺถารเกนาปิ ธมฺเมน สเมน อุปฺปนฺนํ กฐินํ อตฺถริตพฺพํ ฯ อตฺถรนฺเตน วตฺตํ ชานิตพฺพํ ตนฺตวายเคหโต หิ อาภตสนฺตาเนเนว ขลิมกฺขิตสาฏโกปิ น วฏฺฏติ มลินสาฏโกปิ น วฏฺฏติ ตสฺมา กฐินตฺถารสาฏกํ ลภิตฺวา สุฏฺฐุ โธวิตฺวา สูจิอาทีนิ จีวรกมฺมุป- กรณานิ สชฺเชตฺวา พหูหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ ตทเหว สิพฺเพตฺวา นิฏฺฐิตสูจิกมฺมํ รชิตฺวา กปฺปพินฺทุํ ทตฺวา กฐินํ อตฺถริตพฺพํ ฯ สเจ ตสฺมึ อนตฺถเตเยว อญฺโญ กฐินสาฏกํ อาหรติ อญฺญานิ จ พหูนิ กฐินานิสํสวตฺถานิ เทติ โย อานิสํสํ พหุํ เทติ ตสฺส สนฺตเกเนว อตฺถริตพฺพํ ฯ อิตโร ยถา ตถา โอวทิตฺวา สญฺญา- เปตพฺโพ ฯ กฐินมฺปน เกน อตฺถริตพฺพํ ฯ ยสฺส สงฺโฆ กฐินจีวรํ เทติ ฯ สงฺเฆน ปน กสฺส ทาตพฺพํ ฯ โย ชิณฺณจีวโร โหติ ฯ สเจ พหู ชิณฺณจีวรา วุฑฺฒสฺส ทาตพฺพํ ฯ วุฑฺเฒสุปิ โย มหาปุริโส ตทเหว จีวรํ กตฺวา อตฺถริตุํ สกฺโกติ ตสฺส ทาตพฺพํ ฯ สเจ วุฑฺโฒ น สกฺโกติ นวกตโร สกฺโกติ ตสฺส ทาตพฺพํ ฯ อปิจ สงฺเฆน มหาเถรสฺส สงฺคหํ กาตุํ วฏฺฏติ ตสฺมา ตุมฺเห ภนฺเต คณฺหถ มยํ กตฺวา ทสฺสามาติ วตฺตพฺพํ ฯ ตีสุ จีวเรสุ ยํ ชิณฺณํ โหติ ตทตฺถาย ทาตพฺพํ ฯ ปกติยา ทุปฏฺฏ- จีวรสฺส ทุปฏฺฏตฺถายเยว ทาตพฺพํ ฯ สเจปิสฺส เอกปฏฺฏจีวรํ ฆนํ โหติ กฐินสาฏกา จ เปลวา สารุปฺปตฺถาย ทุปฏฺฏปโหนกเมว ทาตพฺพํ ฯ อหํ อลภนฺโต เอกปฏฺฏํ ปารุปามีติ วทนฺตสฺสาปิ ทุปฏฺฏํ ทาตุํ วฏฺฏติ ฯ โย ปน โลภปกติโก โหติ ตสฺส น ทาตพฺพํ ฯ เตนาปิ กฐินํ อตฺถริตฺวา ปจฺฉา วิสิพฺเพตฺวา เทฺว จีวรานิ กริสฺสามีติ น คเหตพฺพํ ฯ ยสฺส ปน ทียติ ตสฺส เยน วิธินา ทาตพฺพํ ตํ ทสฺเสตุํ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว กฐินํ อตฺถริตพฺพนฺติ อารภิตฺวา สุณาตุ เม ภนฺเตติอาทิกา ทานกมฺมวาจา ตาว วุตฺตา ฯ เอวํ ทินฺเน ปน กฐิเน สเจ ตํ กฐินทุสฺสํ นิฏฺฐิตปริกมฺมเมว โหติ อิจฺเจตํ กุสลํ โน เจ นิฏฺฐิตปริกมฺมํ โหติ อหํ เถโรติ วา พหุสฺสุโตติ วา เอเกนาปิ อกาตุํ น ลพฺภติ สพฺเพเหว สนฺนิปติตฺวา โธวนสิพฺพนรชนานิ นิฏฺฐเปตพฺพานิ ฯ อิทํ หิ กฐินวตฺตํ นาม พุทฺธปฺปสตฺถํ อตีเต ปทุมุตฺตโร หิ ภควา กฐินวตฺตํ อกาสิ ฯ ตสฺส กิร อคฺคสาวโก สุชาตตฺเถโร นาม กฐินํ คณฺหิ ฯ ตํ สตฺถา อฏฺฐสฏฺฐิยา ภิกฺขุสตสหสฺเสหิ สทฺธึ นิสีทิตฺวา อกาสิ ฯ กตปริโยสิตํ ปน กฐินํ คเหตฺวา อตฺถารเกน ภิกฺขุนา สเจ สงฺฆาฏิยา กฐินํ อตฺถริตุกาโม โหติ โปราณิกา สงฺฆาฏิ ปจฺจุทฺธริตพฺพา นวา สงฺฆาฏิ อธิฏฺฐาตพฺพา อิมาย สงฺฆาฏิยา กฐินํ อตฺถรามีติ วาจา ภินฺทิตพฺพาติอาทินา ปริวาเร วุตฺตวิธาเนน กฐินํ อตฺถริตพฺพํ ฯ อตฺถริตฺวา จ ปน เตน กฐินตฺถารเกน ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย อตฺถตํ ภนฺเต สงฺฆสฺส กฐินํ ธมฺมิโก กฐินตฺถาโร อนุโมทถาติ เตหิ อนุโมทเกหิ ภิกฺขูหิ เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย อตฺถตํ อาวุโส สงฺฆสฺส กฐินํ ธมฺมิโก กฐินตฺถาโร อนุโมทามาติเอวมาทินา ปริวาเร วุตฺตวิธาเนเนว อนุโมทาเปตพฺพํ อิตเรหิ จ อนุโมทิตพฺพํ ฯ เอวํ สพฺเพสํ อตฺถตํ โหติ กฐินํ ฯ วุตฺตํ เหตํ ปริวาเร ทฺวินฺนํ ปุคฺคลานํ อตฺถตํ โหติ กฐินํ อตฺถารกสฺส จ อนุโมทกสฺส จาติ ฯ ปุนปิ วุตฺตํ น สงฺโฆ กฐินํ อตฺถรติ น คโณ กฐินํ อตฺถรติ ปุคฺคโล กฐินํ อตฺถรติ สงฺฆสฺส อนุโมทนาย คณสฺส อนุโมทนาย ปุคฺคลสฺส อตฺถารา สงฺฆสฺส อตฺถตํ โหติ กฐินํ คณสฺส อตฺถตํ โหติ กฐินํ ปุคฺคลสฺส อตฺถตํ โหติ กฐินนฺติ ฯ เอวํ อตฺถเต ปน กฐิเน สเจ ปน กฐินจีวเรน สทฺธึ อาภตํ อานิสํสํ ทายกา เยน อมฺหากํ กฐินํ คหิตํ ตสฺเสว เทมาติ เทนฺติ ภิกฺขุสงฺโฆ อนิสฺสโร ฯ อถ อวิจาเรตฺวาว ทตฺวา คจฺฉนฺติ ภิกฺขุสงฺโฆ อิสฺสโร ตสฺมา สเจ กฐินตฺถารกสฺส เสสจีวรานิปิ ทุพฺพลานิ โหนฺติ สงฺเฆน อปโลเกตฺวา เตสํปิ อตฺถาย วตฺถานิ ทาตพฺพานิ ฯ กมฺมวาจา ปน เอกาเยว วฏฺฏติ ฯ อวเสสกฐินานิสํสวตฺถานิ วสฺสาวาสิกฏฺฐิติกาย ทาตพฺพานิ ฯ ฐิติกาย อภาเวน เถราสนโต ปฏฺฐาย ทาตพฺพานิ ฯ ครุภณฺฑํ น ภาเชตพฺพํ ฯ สเจ ปน เอกสีมาย พหู วิหารา โหนฺติ สพฺเพ ภิกฺขู สนฺนิปาเตตฺวา เอกตฺถ กฐินํ อตฺถริตพฺพํ วิสุํ วิสุํ อตฺถริตุํ น วฏฺฏติ ฯ {๓๐๘} อิทานิ ยถา จ กฐินํ อตฺถตํ โหติ ยถา จ อนตฺถตํ ตํ วิธึ วิตฺถารโต ทสฺเสตุํ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อตฺถตํ โหติ กฐินํ เอวํ อนตฺถตนฺติ วตฺวา อกรณียญฺเจว มหาภูมิกญฺจ อนตฺถตลกฺขณํ ตาว ทสฺเสนฺโต อุลฺลิขิตมตฺเตนาติอาทิเก จตุวีสติ อากาเร ทสฺเสสิ ตโต ปรํ อตฺถตลกฺขณํ ทสฺเสนฺโต อหเตน อตฺถตนฺติอาทิเก สตฺตรส อากาเร ทสฺเสสิ ฯ ปริวาเรปิ หิ จตุวีสติยา อากาเรหิ อนตฺถตํ โหติ กฐินํ สตฺตรสหากาเรหิ อตฺถตํ โหติ กฐินนฺติ อิทเมว ลกฺขณํ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ อุลฺลิขิตมตฺเตนาติ ทีฆโต จ ปุถุลโต จ ปมาณคหณมตฺเตน ฯ ปมาณํ หิ คณฺหนฺโต ตสฺส ตสฺส ปเทสสฺส สญฺชานนตฺถํ นขาทีหิ วา ตํ ปริจฺเฉทํ ทสฺเสนฺโต อุลฺลิขติ นลาฏาทีสุ วา ฆํสติ ตสฺมา ตํ ปมาณคหณํ อุลฺลิขิตมตฺตนฺติ วุจฺจติ ฯ โธวนมตฺเตนาติ กฐินทุสฺสโธวนมตฺเตน ฯ จีวรวิจารณ- มตฺเตนาติ ปญฺจกํ วา สตฺตกํ วา นวกํ วา เอกาทสกํ วา โหตูติ เอวํ วิจารณมตฺเตน ฯ เฉทนมตฺเตนาติ ยถาวิจาริตสฺส วตฺถสฺส เฉทนมตฺเตน ฯ พนฺธนมตฺเตนาติ โมฆสุตฺตกาโรปน- มตฺเตน ฯ โอวฏฺฏิยกรณมตฺเตนาติ โมฆสุตฺตกานุสาเรน ทีฆสิพฺพิต- มตฺเตน ฯ กณฺฑูสกรณมตฺเตนาติ มุทฺธิยปฏพนฺธนมตฺเตน ฯ ทฬฺหี- กมฺมกรณมตฺเตนาติ เทฺว จิมิลิกาโย เอกโต กตฺวา สิพฺพิตมตฺเตน ฯ อถวา ปฐมจิมิลิกา ฆเฏตฺวา ฐปิตา โหติ กฐินสาฏกํ ตสฺสา กุจฺฉิสฺมึ จิมิลิกํ กตฺวา สิพฺพิตมตฺเตนาติปิ อตฺโถ ฯ มหาปจฺจริยํ ปกติจีวรสฺส อุปสฺสยทาเนนาติ วุตฺตํ ฯ กุรุนฺทิยมฺปน ปกติปฏฺฏพทฺธจีวรํ ทุปฏฺฏํ กาตุํ กุจฺฉิจิมิลิกอลฺลิยาปนมตฺเตนาติ วุตฺตํ ฯ อนุวาตกรณมตฺเตนาติ ปิฏฺฐิอนุวาตาโรปนมตฺเตน ฯ ปริภณฺฑกรณมตฺเตนาติ กุจฺฉิอนุวาตาโรปนมตฺเตน ฯ โอวฏฺเฏยฺย- กรณมตฺเตนาติ อาคนฺตุกปฏาโรปนมตฺเตน ฯ กฐินจีวรโต วา ปฏํ คเหตฺวา อญฺญสฺมึ กฐินจีวเร ปฏาโรปนมตฺเตน ฯ กมฺพลมทฺทน- มตฺเตนาติ เอกวารํเยว รชเน ปกฺขิตฺเตน ทนฺตวณฺเณน ปณฺฑุปลาส- วณฺเณน วา ฯ สเจ ปน สกึ วา ทฺวิกฺขตฺตุํ วา รตฺตมฺปิ สารุปฺปํ โหติ วฏฺฏติ ฯ นิมิตฺตกเตนาติ อิมินา ทุสฺเสน กฐินํ อตฺถริสฺสามีติ เอวํ นิมิตฺตกเตน ฯ เอตฺตกเมว หิ ปริวาเร วุตฺตํ ฯ อฏฺฐกถาสุ ปน อยํ สาฏโก สุนฺทโร สกฺกา อิมินา กฐินํ อตฺถริตุนฺติ เอวํ นิมิตฺตกมฺมํ กตฺวา ลทฺเธนาติ วุตฺตํ ฯ ปริกถากเตนาติ กฐินํ นาม ทาตุํ วฏฺฏติ กฐินทายโก พหุํ ปุญฺญํ ปสวตีติ เอวํ ปริกถาย อุปฺปาทิเตน ฯ กฐินํ นาม อติอุกฺกฏฺฐํ วฏฺฏติ มาตรมฺปิ วิญฺญาเปตุํ น วฏฺฏติ อากาสโต โอติณฺณสทิสเมว วฏฺฏติ ฯ กุกฺกุกเตนาติ ตาวกาลิเกน ฯ สนฺนิธิกเตนาติ เอตฺถ ทุวิโธ สนฺนิธิ กรณสนฺนิธิ จ นิจยสนฺนิธิ จ ฯ ตตฺถ ตทเหว อกตฺวา ฐเปตฺวา กรณํ กรณสนฺนิธิ นาม ฯ สงฺโฆ อชฺช กฐินทุสฺสํ ลภิตฺวา ปุนทิวเส เทติ อยํ นิจยสนฺนิธิ นาม ฯ